Dossier GrondpolitiekInformatie- en Kenniscentrum voor de Ruimtelijke Ordening

Bijgewerkt op 31 augustus 2002


Nieuws, opnie
Achtergrondartikelen
Nota's, rapporten, adviezen
Projecten en programma's
Toespraken
Actoren
Agenda
Overig

Nieuws, opinie
Provincie Limburg duikt in grondmarkt voor bedrijventerreinen
De provincie gaat incidenteel zelf grond aankopen voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen in Limburg, zoals bij het Ei van St. Joost. Gedeputeerde Staten hebben gisteren besloten voor dat doel negen miljoen euro in een grondverwervingsfonds te stoppen. Commissaris van de koningin B. van Voorst tot Voorst benadrukte gisteren tijdens zijn wekelijkse persconferentie dat het niet de bedoeling is dat de provincie door massale aankopen zelf de grondprijs in Limburg gaat bepalen. "Als het nodig is om speculanten te weren, of boerenbedrijven te verplaatsen, willen we ons echter wel op de grondmarkt manifesteren,' aldus Van Voorst. (De Limburger, 22 mei 2002)
Hoge grondprijzen geen automatisme bij eigenbouw
De hoogte van de grondprijzen mag geen belemmering zijn voor de bevordering van de eigenbouw door burgers. Dat zei demissionair staatssecretaris Remkes van VROM op een werkconferentie over particulier opdrachtgeverschap in Emmen. Remkes reageerde op geluiden als zou het vooral voor mensen met lage en middeninkomens te duur zijn om een kavel te kopen en daarop hun eigen huis te bouwen. "Hoge grondprijzen zijn geen natuurverschijnsel. Gemeenten kunnen besluiten daar iets aan te doen. Er is op dit gebied veel meer mogelijk dan we denken." (Persbericht ministerie VROM, 21 mei 2002)
Rijk reserveert 34 miljoen euro voor aankoop grond  
Het Rijk reserveert dit jaar 34 miljoen euro voor het slimmer aankopen van grond op strategische plekken. De overheid kan daarmee percelen verwerven alvorens de bestemming te wijzigen. Volgend jaar volgt een bijstelling van het bedrag na opgedane ervaringen. Dit staat in het beleidskader voor anticiperend aankoopbeleid dat minister Zalm volgende week naar de Tweede Kamer stuurt. Het bedrag van is gebaseerd op een rapport over de planning van vastgoedaankopen door het Rijk. De regels in het beleidskader moeten ervoor zorgen dat de Staat alleen de grond met voorkennis koopt als het publieke doelen dient en het parlement dat kan controleren. (Cobouw, 17 mei 2002)
Zie ook:
-
Verruiming mogelijkheden anticiperend aankoopbeleid vastgoed
(Persbericht ministerie Financën, 17 mei 2002)
-
Beleidskader anticiperend handelen in vastgoed (Ministerie Financiën, 17 mei 2002)
Handreiking voor actievere corporaties op grondmarkt
De actievere rol van corporaties op de grondmarkt, heeft geleid tot een handreiking die corporaties oplossingen biedt bij het onderhandelen met marktpartijen. (Cobouw, 2 mei 2002)
Zie ook:
Corporaties gedwongen actiever op grondmarkt (Binnenlands Bestuur, 3 mei 2002)
Eerste Kamer aanvaardt wetsvoorstel reparatie Wet voorkeursrecht gemeenten
De Eerste Kamer heeft op 16 april 2002 het ‘initiatiefvoorstel Depla c.s. inzake het voorkeursrecht van gemeenten bij verwerving van onroerende zaken’ met algemene stemmen aangenomen (kamerstuk 27.750, nr. 227). Naar verwachting wordt deze wetswijziging nu spoedig in het Staatsblad gepubliceerd. Het initiatiefvoorstel repareert de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) en biedt gemeenten de mogelijkheid met voorkeur gebied te verwerven als onderdeel van het grondpolitieke instrumentarium. Hiermee is het initiatiefwetsvoorstel van de Tweede-Kamerleden van PvdA, CDA en D66 met succes bekroond en komt er een einde aan een aantal manieren om met schijnconstructies een geldend gemeentelijk voorkeursrecht te ontwijken. (VNG Nieuws, 25 april 2002)
Besluit invoering grondheffing aan volgend kabinet
Het Kabinet laat de besluitvorming over de mogelijke introductie van een heffing op grond aan het volgende Kabinet over. Wel geeft het Kabinet op een aantal onderdelen de richting aan waarbinnen de toekomstige besluitvorming zou kunnen plaatsvinden. Dat schrijven minister Pronk (VROM) en staatssecretaris Bos (Financiën) in een brief die vandaag aan de Tweede Kamer is gezonden. (Persbericht ministerie VROM, 12 maart 2002)
Kamer van Koophandel West-Brabant: 'gebruik grond efficiënter'
De Kamer van Koophandel West-Brabant (KvK) verwacht door intensiever en efficiënter grondgebruik op onder andere industriegebieden in Etten-Leur tot ongeveer 30 procent grond te besparen in West-Brabant. Directeur J. Hamers van de KvK geeft in een brief aan de nieuwe gemeenteraad in Etten-Leur aan dat daarvoor een aantal mogelijkheden voor handen is. "Je kunt bedrijven stimuleren de grond intensiever te gebruiken door ze een lagere grondprijs in rekening te brengen als ze boven een bepaald bebouwingspercentage komen. De ervaring leert dat ondernemingen gevoelig zijn voor dat soort financiële impulsen. Bij welk percentage de kortingsregeling ingaat, is een politieke keuze", aldus Hamers. Een andere maatregel is wijzigingen aanbrengen in de bestemmingsplannen. (BN/De Stem, 13 maart 2002)
Vernieuwde site Kenniscentrum Wet Voorkeursrecht Gemeenten
De site van het kenniscentrum Wet voorkeursrecht gemeenten is onlangs ingrijpend vernieuwd. De database met jurisprudentie over de Wvg is uitgebreid, en bevat nu 212 uitspraken. Er is informatie beschikbaar over het onlangs door de Tweede Kamer aangenomen initiatiefwetsvoorstel; de wijzigingen die dit voorstel uiteindelijk met zich mee zal brengen zijn in de vorm van een aangepaste wetstekst terug te vinden. Ook de andere veranderingen die op stapel staan rond de regeling van het voorkeursrecht worden aangekondigd. Ten slotte is nieuw de informatie die is opgenomen over het voorkeursrecht uit de Wet agrarisch grondverkeer. Daarnaast kan via het kenniscentrum worden deelgenomen aan een elektronische discussielijst, is informatie over relevante publicaties en onderzoek en zijn de relevante wetteksten te vinden. De site wordt beheerd door de sectie Geo-informatie en Grondbeleid van de afdeling Geodesie van de TU Delft en is te vinden op het volgende internetadres (Sectie Geo-informatie en Grondbeleid/TU Delft, 27 februari 2002)
'Grondprijzenbeleid van Breda op de helling'
Het grondprijzenbeleid van de gemeente Breda moet op de helling. Door het hanteren van - onder andere - marktconforme grondprijzen komt de sociale woningbouw onder grote druk te staan. Gemeente en woningbouwcorporaties gaan volgende maand om de tafel ziten om het beleid 'bij te stellen'. Die afspraak hebben beide partijen gisteravond gemaakt voor een publiek van 120 toehoorders in het kantoor van WonenBreda. De discussieavond was een initiatief van directeur J. Smit van de woningcorporatie. "De zaak zit vast", betoogde een bij vlagen hartstochtelijke Smit. "Er wordt niks meer gebouwd in Breda. We komen er samen niet uit." Samen, dat zijn de gemeente en de woningbouwcorporaties. Zj steggelen over het grondbeleid van de gemeente Breda, waarvan zij, of liever gezegd de mensen met de laagste inkomens, de dupe dreigen te worden. (BN/De Stem, 20 februari 2002)
Gemeenteraad Tilburg achter kritiek op grondbeleid
De Tilburgse politiek kan zich vinden in een kritisch rapport over het grondbeleid van de gemeente. Bij het ter perse gaan van deze editie leek het er niet op dat ze zo ver ging om een motie van de Socialistische Partij (SP) aan te nemen. Daarin wordt het beleid afgekeurd. De VVD verdedigde het gevoerde grondbeleid. "Weer een terrein waarop het beleid van de gemeente ondoorzichtig is", verklaarde SP-fractievoorzitter J. van den Hout de motie. Tilburg voert een actieve grondpolitiek. Dat houdt in dat de gemeente grond koopt en uitgeeft om de regie in eigen hand te houden. De Rekeningcommissie, bestaande uit raadsleden, heeft dat beleid bekeken. De commissie komt tot de conclusie dat het grondbeleid star is en niet al te best te controleren, omdat bijvoorbeeld dossiers onvolledig zijn. Partijen die te maken hebben met het grondbeleid van de gemeente Tilburg hebben forse kritiek op de uitvoering ervan. De gemeente stelt zich in hun ogen te star op, ze mist een doeltreffende strategie, is te passief bij de verwerving van gronden en niet bereid samen te werken. (Brabants Dagblad, 20 februari 2002)
Belang bij een strengere Wvg?
Opinie. (Mr. Willem-Maarten van Luijn, SchutGrosheide Advocaten, Notarissen in Amsterdam) Op 5 februari jl. is een initiatief-wetsvoorstel houdende wijziging van de Wet Voorkeursrecht Gemeenten (Wvg) verzonden aan de Eerste Kamer. Vijf kamerleden uit drie verschillende fracties trachten zo het tij te keren van de tot nu toe voor de gemeenten onwelgevallige uitleg van onder meer artikel 26 van de Wvg. (Cobouw, 15 februari 2002)
Zutphen koppelt grondprijs aan woningprijs
De Zutphense wijk De Teuge in De Hoven hanteert een prijskoppeling tussen grondprijs en de prijs van de woning die erop gebouwd gaat worden. Hiermee zet de gemeente Zutphen de eerste stappen naar het direct koppelen van de grondprijs aan de woningprijs. Dit tegen de zin van VNG en het ministerie van VROM. (Zibb.nl, 8 februari 2002)
Grondopties binnenkort stuk minder aantrekkelijk
De Tweede Kamer staat achter de aanscherping van de Wet voorkeursrecht gemeenten. Het wordt voor ontwikkelaars en speculanten een stuk lastiger opties aan te houden op grond. Overeenkomsten van vóór 21 mei 2001 blijven echter onaangetast, maar moeten wel binnen zes maanden bij het Kadaster worden ingeschreven. Het initiatief voor de wijziging lag bij de kamerleden zelf. Onder leiding van PvdA’er Depla moesten de leden hun voorstellen afgelopen week in de Tweede Kamer verdedigen. Mei vorig jaar besloten PvdA, D66 en CDA zelf met wijzigingen te komen nadat verschillende rechtszaken in het nadeel van gemeenten waren uitgevallen en het kabinet had uitgesproken aanscherping niet nodig te vinden. (Cobouw, 1 februari 2002)
Initiatiefwet tegen grondspeculatie
Gemeenten moeten meer mogelijkheden krijgen om grondspeculanten aan te pakken. 'Op die manier kan de woningbouw sneller, beter en goedkoper worden gerealiseerd', meent PvdA-Kamerlid Staf Depla. Vandaag behandelt de Tweede Kamer een initiatiefwet waardoor gemeenten meer mogelijkheden krijgen om grond te verwerven voor nieuwbouwprojecten. De PvdA diende de wet samen met D66 en CDA in. (Eindhovens Dagblad, 29 januari 2002)
NVM: prijs landbouwgrond daalt
Na jaren van stijgende grondprijzen lijkt nu het moment aangebroken dat hierin een kentering optreedt. De gemiddelde grondprijs voor agrarisch gebruik daalde het afgelopen jaar. Hoewel de prijzen in de regio’s sterk kunnen variëren, is duidelijk sprake van een landelijke tendens. (AgriHolland Nieuws, 17 januari 2002)
Wageningen wil zelfde grondprijs
Stem de grondprijs in de vier WERV-gemeenten (Wageningen, Ede, Rhenen en Veenendaal) met ingang van volgend jaar op elkaar af. Dat pleidooi van fractievoorzitter E. Theune van de PvdA kan rekenen op een ruime meerderheid in de Wageningse gemeenteraad. Dat bleek deze week tijdens een commissievergadering. GroenLinks, VVD en D66 vielen Theune bij. (De Gelderlander, 12 januari 2002)
Grondprijs wordt niet veel hoger
De grondprijzen die winkels en horeca in de binnenstad de gemeente moeten betalen, stijgen dit jaar licht. Hotels hoeven niet meer te betalen dan vorig jaar. Ze verdienen wel heel goed en de branche blijft lucratief - normaal reden om de prijzen te verhogen - maar daartegenover staat de stijging van de bouwkosten, die de voordelen weer wegneemt. (Het Parool, 7 januari 2002)
Zie ook:
Schaarste maakt Amsterdam rijk (Cobouw, 8 januari 2002)
Grondbedrijf levert geld op
Het ontwikkelingsbedrijf van de gemeente Schouwen-Duiveland heeft dit jaar vijf projecten afgerond met in totaal ruim 1,2 miljoen gulden `winst`. Naar verwachting leveren de lopende grondexploitaties nog eens 6,7 miljoen gulden op. Wel moet de gemeente nog een rekening met de belastingdienst van 49.000 gulden vereffenen. (Provinciale Zeeuwse Courant, 29 december 2001)
Parlementaire democratie ramp voor burgers?
Opinie. (Jan Fokkema, directeur Neprom) Tweede-Kamerlid Staf Depla beweerde tijdens de begrotingsbehandeling van VROM dat het bouwclaimmodel een gelegaliseerde vorm van bouwfraude is. Jan Fokkema, directeur van de Neprom, reageerde (Cobouw 6 dec. jl.), omdat hij daarmee de hele bouwsector ten onrechte criminaliseert. Depla verwerpt dat verwijt. Hij meent dat het bouwclaimmodel een ramp voor burgers is (Cobouw 13 dec. jl.),omdat daardoor de strijd om de markt uitblijft en projectontwikkelaars gemeenten chanteren. Vandaag reageert Fokkema. Hij meent dat de stellingname van Depla, dat het nooit de bedoeling van overheidsbeleid is geweest dat marktpartijen gronden gingen kopen, niet klopt. Het rapport Notie van ruimte, opgesteld door de commissie-Duivesteijn en breed in de Tweede Kamer onderschreven, weerspreekt dat echter duidelijk. (Cobouw, 20 december 2001)
Grondquote is rem op kwaliteit
Opinie. (Arie de Klerk, publicist bouwen en wonen) Er zijn bouwers die menen, dat het systeem van grondquoten remmend werkt op de woningbouwproductie. Maar het zit anders, want het is bovenal een rem op kwaliteit en dat nu is vervelend want er is juist behoefte aan kwaliteit. (Cobouw, 20 december 2001)
Rigide systeem van grondquota vervalt
De Neprom en VNG hebben ruim twee jaar moeizame onderhandelingen gevoerd over een nieuw systeem om grondkosten te verevenen. In een later stadium is het ministerie van VROM aan tafel geschoven. Gisteren is nog druk heen en weer gepraat over de precieze formulering, maar het is de bedoeling om de afspraken over het residuele grondsysteem woensdag in een convenant vast te leggen. (Cobouw, 19 december 2001)
Convenant in de maak over grondprijzen
Projectontwikkelaars onder aanvoering van de Neprom hebben samen met de VNG en het ministerie van VROM overeenstemming bereikt over de wijze waarop het beste grondprijzen kunnen worden bepaald bij de uitgifte van gemeentegrond. De nu vaak door gemeenten gehanteerde rigide grondquotes belemmeren het toevoegen van meer kwaliteit bij de ontwikkeling van woningen. Omdat de residuele waardemethode dit nadeel niet kent, is door de partijen afgesproken dat deze waarderingsmethode voortaan de basis vormt van de door de gemeente te berekenen grondprijs. Om meer kwaliteit in de woningbouw te stimuleren is daarbij afgesproken dat meerwerk en kleine veranderingen aan een woning – bijvoorbeeld het plaatsen van een dakkapel – voortaan niet meer tot een hogere grondprijs leiden. (Vastgoedmarkt Nieuws, 14 december 2001)
Zie ook:
-
Remkes is hoge grondprijzen zat (Utrechts Nieuwsblad, 17 december 2001)
-
Prijs nieuwbouw kan door akkoord omlaag (Trouw, 17 december 2001)
-
Remkes vindt IJburg te duur (Het Parool, 17 december 2001)
Voorkeursrecht gaat gelden voor alle gemeenten
De wet voorkeursrecht gemeenten (WVG) gaat gelden voor alle gemeenten. Het kabinet heeft vrijdag ingestemd met dit voorstel van minister Pronk (ruimtelijke ordening). Daardoor krijgen alle gemeenten het wettelijk recht om te besluiten dat zij bij aankoop van grond voorrang willen hebben. Voor marktpartijen wordt het daardoor moeilijker grond aan te kopen waar ook de gemeente belangstelling voor heeft. De Wvg is nu slechts van toepassing als een gemeente een uitbreidingstaakstelling heeft. De zogenaamde ‘verbreding van het voorkeursrecht’ is vooral van belang voor de uitvoering van het nieuwe ruimtelijke beleid uit de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening. (Cobouw, 15 december 2001)
Zie ook:
Verwerving grond door gemeenten vergemakkelijkt (Persbericht ministerie van VROM, 14 december 2001)
In Brabant provinciaal grondbeleid van start
Het Provinciaal ruimtelijk beleid voor grondpolitiek mag in gang worden gezet door het College van GS in Brabant. Dit hebben de Brabantse Staten gisteren bepaald. De provincie moet ruimtelijk beleid kunnen uitvoeren, ook al zijn gemeenten het daar niet mee eens. De gemeente Moerdijk is het bijvoorbeeld niet eens met het bedrijventerrein Moerdijkse Hoek. De Staten moeten hierover nog beslissen. Met tegenzin stemde uiteindelijk ook de VVD in met de nieuwe opdracht voor de provincie. GS en ZLTO willen de Tuinbouwontwikkelingsmaatschappij (TOM) oprichten. De TOM moet grond gaan aankopen, bouwklaar maken en verkopen aan 70 tuinders die hun bedrijf verplaatsen uit kwetsbare en waardevolle gebieden. De Staten steken al 8,2 miljoen gulden in 7 glastuinbouwbedrijven, onder andere in de Binnenpolder van Capelle om deze te saneren en opnieuw te vestigen. Provincie en ZLTO moeten elk de helft gaan bezitten van de TOM en er beide 26 miljoen gulden inleggen. Banken steken er ook 26 miljoen in. De TOM wordt geacht winst te gaan maken. (AgriHolland Nieuws, 10 december 2001)
Van Geel wil Wet Voorkeursrecht Provincies
Er moet een Wet Voorkeursrecht Provincies komen die provincies het eerste recht geeft grond te verwerven. Het zou dan eenvoudiger worden grootschalige projecten, zoals de ontwikkeling van glastuinbouwlocaties uit te voeren. Dat adviseerde Pieter van Geel (CDA), gedeputeerde voor de provincie Brabant, onlangs aan leden van het Parlement. (AgriHolland Nieuws, 7 december 2001)
Prijzen landbouwgrond stabiel na MKZ
De agrarische vakgroep van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) meldt dat de prijzen van landbouwgrond sinds lange tijd een kentering laten zien. Percelen staan langer te koop dan voorheen. (AgriHolland, 27 november 2001)
Woningbouwproductie lijdt onder strenge eisen stad
Amsterdam heeft het aan zichzelf te wijten dat de bouwkosten de pan uit rijzen en de woningbouwproductie drastisch terugloopt. Als de gemeente de hoge grondprijzen niet snel verlaagt en haar ambities op het gebied van variatie, architectuur, milieu en parkeren niet bijstelt, lopen nieuwbouwplannen nóg verdere vertraging op. (Het Parool, 23 november 2001)
Voorkeursrecht zal leiden tot rechtszaken
De Tweede Kamer heeft een initiatiefwet gemaakt om de positie van gemeenten op de grondmarkt te versterken. Die was verzwakt na een aantal uitspraken van de Hoge Raad over de mogelijkheden van zelfrealisatie op gronden waarop het voorkeursrecht was gevestigd. Boeren zijn daardoor niet verplicht de grond aan de gemeente te verkopen als zij de geplande bouwplannen volgens het bestemmingsplan uitvoeren. Meestal gebeurt dit in samenwerking met een ontwikkelaar of speculant. (Cobouw, 3 november 2001)
'Remkes bereikt het tegenovergestelde van wat hij beoogt'
In de woningbouw stapelen de problemen zich steeds hoger op. Als het zo doorgaat dreigt de nieuwbouw terug te vallen tot 40.000 nieuwe woningen per jaar, waarschuwt directeur Rietdijk van de NVB. 'De conclusie moet zijn dat de problemen steeds groter worden. Ik voorspel het niet, maar ik waarschuw wel dat de nieuwbouw van woningen kan terugvallen naar nog slechts 40.000 per jaar.' Volgens directeur Nico Rietdijk van de NVB, de vereniging van projectontwikkelende bouwondernemingen, is de tijd rijp voor een luide en duidelijke waarschuwing. (Het Financieele Dagblad, 3 november 2001)
Zie ook:
Grondbeleid brengt woningmarkt in gevarenzone (Persbericht NVB, 2 november 2001)
Provincie wil eigen grondbeleid
Een Statenmeerderheid van CDA, PvdA, GroenLinks en D66 vindt dat de provincie Brabant een regionaal gericht grondbeleid moet gaan voeren om daarmee specifieke doelen van haar ruimtelijk beleid te bereiken. De VVD is daar alleen voor als blijkt dat de huidige wettelijke bevoegdheden van de provincie op dit gebied tekort schieten. (Brabants Dagblad, 3 november 2001)
VROM-raad: geef stedelijke netwerken en provincies ruimere bevoegdheden grondbeleid
Vervolgadvies over de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening. De nationale stedelijk netwerken van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening zijn alleen voldoende levensvatbaar als ze echte bestuursorganen worden. Ze moeten verantwoordelijk zijn voor de planvorming en de uitvoering van die plannen in hun gebied. Daarvoor moeten ze dan ook de instrumenten en middelen hebben. Daarbij hoort in ieder geval een ruim pakket bevoegdheden inzake het grondbeleid. De provincies moeten voor het gebied buiten de nationale stedelijke netwerken over diezelfde instrumenten, middelen en bevoegdheden beschikken. Dat schrijft de VROM-raad in zijn advies 'Kwaliteit in ontwikkeling: uitwerking stedelijke netwerken, contouren en instrumenten'. Dit vervolgadvies is een uitwerking op onderdelen van zijn Interimadvies over de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening dat in april is uitgebracht. (Persbericht VROMRAAD, 29 oktober 2001)
VROM-raad wil spoedig heffing op bebouwing
De Vrom-raad pleit voor een snelle invoering van een zogenoemde openruimteheffing. De heffing kan voorkomen dat de steeds schaarsere open ruimte te gemakkelijk wordt volgebouwd met huizen en bedrijven. Het kabinet presenteert binnenkort een onderzoek naar de openruimteheffing, waarover de meningen naar verluidt verdeeld zijn. Minister Pronk (Vrom) is voorstander van de heffing, vooral waar het gaat om aanleg van bedrijfsterreinen. De grondeigenaar wordt dan belast. Het Rijk kan de opbrengst gebruiken om niet benutte rechten voor bebouwing af te kopen. Ook een meerderheid in de Tweede Kamer is voorstander van een openruimteheffing. Pronk wil bij een positieve uitkomst van het onderzoek enkele experimenten gaan uitvoeren. Dat gaat de Vrom-raad niet ver genoeg. Het adviesorgaan dringt aan op snelle invoering. (Het Financieele Dagblad, 30 oktober 2001)
Zie ook:
Krachtig pleidooi betere bescherming open ruimte: Milieudefensie over slotadvies VROM-raad Vijfde Nota RO (Persbericht Milieudefensie, 20 oktober 2001)
Verkoopstop agrarische domeingronden gehandhaafd
Het kabinet heeft besloten de tijdelijke verkoopstop van agrarische domeingronden aan zittende (erf)pachters definitief te handhaven. Dat schrijft staatssecretaris Bos van Financiën aan de Tweede Kamer. (AgriHolland Nieuws, 19 oktober 2001)
Alkmaar wil meer grip op grondtransacties
De gemeente Alkmaar wil meer bouwprojecten zelf gaan ontwikkelen en probeert meer grip te krijgen op grondtransacties en bouwplannen in de stad. ,,We stropen de mouwen op'', zegt wethouder C. van Vliet. Daarom wordt de gemeentelijke sector economie, grond en gebouwen (EGG) fors uitgebreid, met onder anderen twee juristen. (Noordhollands Dagblad, 18 oktober 2001)
Vastgoedraad denkt in kansen, niet in problemen
Opinie. (door Ron Kragten, redacteur Cobouw) Zodra de bestemming bekend is schiet de grondprijs per vierkante meters in rap tempo omhoog. Daarom wil het Rijk in een pril stadium gronden verwerven. Anticiperend aankopen heet dat, in het jargon van het ministerie van Financiën. Uit oogpunt van kostenbeheersing is het een goed plan. Daarom valt het toe te juichen dat gisteren de officiële installatie heeft plaatsgevonden van de Raad voor Vastgoed Rijksoverheid. Het is dit nieuwe orgaan, dat er voor moet zorgen dat het Rijk straks nadrukkelijker aanwezig is op de grondmarkt en wellicht in staat is speculanten te snel af te zijn. (Cobouw, 16 oktober 2001)
Zie ook:
-
Bewindslieden Financiën installeren Raad voor Vastgoed Rijksoverheid (Persbericht Ministerie van Financiën, 15 oktober 2001)
-
Raad voor Vastgoed Rijksoverheid (Ministerie van Financiën)
Landbouwgrond fors duurder
De prijs van losse landbouwgrond is in 2000 in vergelijking met een jaar eerder met bijna eenvijfde gestegen. De gemiddelde prijs voor onverpachte losse landbouwgrond bedroeg in 2000 f 79.000 per hectare. Verpachte grond deed volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) f 41.000. De prijzen voor los land lopen sterk uiteen. Zo steeg de gemiddelde prijs in het Rivierengebied naar bijna f 93.000 per hectare tegen ruim f 54.000 in de Veenkoloniën. In vijf jaar tijd is de koopprijs van los land en boerderijen verdubbeld. In de eerste helft van de jaren negentig waren de prijzen min of meer stabiel. (Leidsch Dagblad, 15 oktober 2001)
'Rijk moet anticiperen op grondspeculatie'
Voorzitter G. Blom van nieuwe Raad voor Vastgoed bepleit meer samenwerking tussen ministeries. Een Raad voor Vastgoed Rijksoverheid moet speculatie tegengaan en het rijk zo 'substantiële bedragen' opleveren. Maar: ,,De overheid is geen projectontwikkelaar.'' (NRC, 13 oktober 2001)
Zie ook:
Zie ook:
-
Bewindslieden Financiën installeren Raad voor Vastgoed Rijksoverheid (Persbericht Ministerie van Financiën, 15 oktober 2001)
-
Raad voor Vastgoed Rijksoverheid (Ministerie van Financiën)
Pachtareaal daalt bij plan kabinet
De continuïteit van bedrijven met pacht komt in gevaar bij het kabinetsplan om de pacht te liberaliseren. Ook leidt het tot hogere kosten voor bedrijfsovername bij eigendomsbedrijven. Tevens is het plan niet conform de doelen van het kabinet, volgens LTO. Nog een kwart van het Nederlandse landbouwareaal wordt regulier gepacht. Verpachten moet aantrekkelijker worden om de afname van het pachtareaal tegen te gaan. Het kabinet wil het continuatierecht verwijderen om dit te bewerkstelligen. Dit recht betekent dat een pachter de pachtovereenkomst zonder medewerking van de verpachter aan zijn opvolger kan overdragen. LTO vreest uitstelling van investeringen bij onzekerheid ten gevolge van het schrappen van het recht , wat tot bemoeilijking van de overname leidt. Ook grond of bedrijf in eigendom zullen duurder worden, doordat de verpachte waarde stijgt. (AgriHolland Nieuws, 8 oktober 2001)
Grondbeleid is tijdbom
De wijze waarop gemeenten grondbeleid voeren is een tijdbom. Bij een niet ondenkbare omslag in de markt zullen zowel gemeenten als ontwikkelaars verliezen lijden. Star vasthouden aan het grondbeleid kan daarom rampzalige gevolgen hebben, vindt de Nederlandse Vereniging van Bouwondernemers (NVB). De manier waarop gemeenten de grondprijzen berekenen als percentage van de stichtingskosten, is de projectontwikkelaars van de NVB al langer een doorn in het oog. (Cobouw, 4 oktober 2001)
Pronk saneert ongewenste bebouwing
Minister Pronk van Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer begint vast met de sloop van oude stallen, bedrijfspanden en andere gebouwen die het landschap ontsieren, onveilig zijn, of de gezondheid bedreigen. Ook is hij van plan snel werk te gaan maken van de verplaatsing van gebouwen en afkoop van ongewenste bebouwing. Hij trekt hiervoor tot en met 2004 ƒ 250 mln uit. Zo schrijft de bewindsman vrijdag aan de Tweede Kamer. Op termijn heeft Pronk ƒ 20 tot 50 mrd nodig. Dat geld is er nog niet, maar de minister wil niet langer wachten en gaat de meest dringende gevallen alvast aanpakken. Pronk haalt de ƒ 250 mln waar hij nu mee gaat beginnen uit een pot van ƒ 1 mrd, voor de uitvoering van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening. (Het Financieele Dagblad, 29 september 2001)
Zie ook:
250 Miljoen gulden voor begin aanpak ongewenste bestemmingen (Persbericht VROM, 28 september 2001)
Bouw verwerpt open-ruimteheffing
Het Algemeen Verbond Bouwbedrijf (AVBB) verwerpt de gedachte over een grondheffing die minister Pronk kort voor Prinsjesdag lanceerde bij een toelichting op de begrotingsstukken voor volgend jaar. De organisatie maakt met name bezwaar tegen de zogeheten open-ruimteheffing. (AgriHolland Nieuws, 26 september 2001)
Kabinet komt toch met grondheffing
Nog dit jaar komt het kabinet met voorstellen voor een grondheffing. In zijn mondelinge toelichting op de begroting voor 2002 heeft minister Pronk van VROM aangegeven 23 miljard euro nodig te hebben om bedrijven op ongewenste plaatsen uit te kopen en oude bouwrechten te compenseren. De plannen voor een grondheffing zijn met geen letter terug te vinden in de begrotingstukken. (Cobouw, 19 september 2001)
WLTO: 25 miljoen te weinig voor grondbeleid Zuid-Holland
Volgens de Westelijke Land- en Tuinbouw Organisatie geeft de provincie Zuid-Holland met de stichting van een fonds van 25 miljoen gulden een impuls aan de grondmobiliteit in de Randstad. Dat bedrag is volgens de organisatie echter veel te weinig om alle wensen, of alleen al bijvoorbeeld voor realisering van de Ecologische Hoofdstructuur, te kunnen realiseren. (AgriHolland Nieuws, 7 september 2001)
Kabinet besluit tot liberalisering pachtbeleid
Het kabinet heeft in navolging van de Commissie Leemhuis besloten tot liberalisering van het pachtbeleid om de uitbreiding van het pachtareaal te stimuleren en de flexibiliteit bij pachtovereenkomsten te bevorderen. (AgriHolland Nieuws, 5 september 2001)
Grondpolitiek nodig om grondprijs te beteugelen
Voor het behoud van de grondgebonden landbouw in Nederland moet de overheid een grondpolitiek ontwikkelen waarbij de grondprijsbepalende factoren -de agrarische gebruikswaarde en de verwachte speculatiewinst- worden losgekoppeld. Beide zouden vervolgens apart verhandeld kunnen worden, stelt Jan Renkema, emeritus-hoogleraar van de WUR. (AgriHolland Nieuws, 15 augustus 2001)
OZB-vrijstelling kassen en landbouwgrond afschaffen
De vrijstelling van onroerende zaak belastingen (OZB) op landbouwgrond en substraatteelt in kassen is in feite een verkapte subsidie. Er zijn geen goede argumenten om met een dergelijke vrijstelling de land- en tuinbouwsector van OZB-heffing te vrijwaren. Dat concludeert het Erasmus Studiecentrum Belastingen Lokale overheden (ESBL) in haar rapport Gemeentelijke belastingen in de 21e eeuw. (AgriHolland Nieuws, 3 augustus 2001)
Nieuwe natuur neemt toe ondanks hoge grondprijzen
Boerenbedrijven maken plaats voor nieuwe natuur. Het Rijk begint de achterstand in de uitkoop van agrariërs in te lopen. De grondacquisiteurs deden vorig jaar goede zaken. De prijzen van agrarische percelen mogen dan flink stijgen, de grondopkopers namens het Rijk lieten zich in 2000 niet onbetuigd. Dankzij een ruimer budget konden zij meer landerijen opkopen dan in de meerjarenplanning was voorzien. De ontwikkeling van nieuwe natuur komt daarmee opeens in een stroomversnelling. De achterstand in de vorming van een zogeheten ecologische hoofdstructuur wordt verkleind. (Financieele Dagblad, 31 juli 2001)
Prijs agrarische grond stijgt niet verder
De Dienst Landelijk Gebied in Utrecht, ressorterend onder het ministerie van Landbouw, gaat ervan uit dat de forse prijsstijging van agrarische grond dit jaar tot stilstand komt. De prijzen voor agrarische grond zijn de afgelopen jaren verdubbeld: van ongeveer ƒ 40.000 per hectare in 1995 tot bijna ƒ 80.000 in 2000. De prijsstijging bedroeg vorig jaar nog 18%, maar is dit jaar al afgevlakt. De verwachting is daarom dat de grondprijzen zullen stabiliseren. Niet uitgesloten wordt dat de prijzen voor agrarische grond zich langere tijd op het huidige niveau zullen handhaven. (Financieele Dagblad, 31 juli 2001)
Dure landbouwgrond
Vooral in Flevoland zijn de prijzen van onverpachte landbouwgrond buitengewoon sterk toegenomen. In 1990 bracht een hectare poldergrond nog een kleine 40 000 gulden (ruim 18 000 euro) op. Uit de jongste cijfers over 2000 blijkt dat boeren gemiddeld ruim 103 000 gulden (bijna 47 000 euro) per hectare betaald hebben. Dit is een gemiddelde stijging van ruim 10% per jaar. In Drenthe, Noord-Holland en Groningen stegen de grondprijzen bijna even sterk. (CBS Webmagazine, 9 juli 2001)
'A'dam vraagt te veel voor de grond'
De Vereniging Eigen Huis heeft een klacht tegen de gemeente Amsterdam ingediend bij de mededingingsautoriteit NMa. Volgens de belangenvereniging voor huizenbezitters maakt Amsterdam misbruik van zijn machtspositie bij de uitgifte van grond. (Het Parool, 20 juni 2001)
Kamer wil snel kabinetsplan over bouwheffing
De meerderheid van de Tweede Kamer wil dat het kabinet meer werk maakt van de mogelijke invoering van een bouwheffing, een bedrag dat projectontwikkelaars moeten betalen als zij open gebieden willen bebouwen. De heffing moet voorkomen dat de steeds schaarsere open ruimte te makkelijk wordt gebruikt voor woningbouw. Het kabinet presenteert dit najaar een onderzoek naar de mogelijkheid van zo'n 'openruimteheffing'. Vervolgens komen er misschien experimenten. De fracties van PvdA, D66, Groen Links, SP en Christenunie willen echter dat minister Pronk (Vrom) tegelijkertijd een wetsvoorstel maakt. Dat kan direct worden ingediend als onderzoek en experimenten positief uitvallen. De tijdswinst kan oplopen tot een jaar. PvdA en Christenunie dienen hierover dinsdag een motie in. De drie andere fracties hebben hun steun toegezegd. Eind mei vroeg de PvdA om een bouwheffing van ƒ 25 per vierkante meter. D66 en Groen Links vonden dat bedrag veel te laag, de Christenunie meende dat de PvdA te hard van stapel liep. Ook minister Pronk, zelf voorstander van de heffing, maande PvdA-kamerlid Depla tot meer bescheidenheid. Depla heeft z'n zegeningen geteld, zegt hij. De uitspraak van de Kamer maakt volgens hem duidelijk dat Pronk voortvarend aan de slag moet. Een nieuw kabinet kan er dan mee verder.(Het Financieele Dagblad/ANP, 19 juni 2001)
CDA: naleving bestemmingsplannen maakt open-ruimteheffing overbodig
De CDA-Tweede Kamerfractie is voorlopig geen voorstander van een open-ruimteheffing. Volgens fractiewoordvoerder Van Wijmen kunnen open ruimten worden 'schoongehouden' door strikte naleving van de bestaande bestemmingslannen voor de buitengebieden en de streekplannen. De (gemeentelijke) overheid moet stoppen met het gedoogbeleid. (AgriHolland Nieuws, 31 mei 2001)
Dubbele overdrachtsbelasting
Staatssecretaris Bos van Financiën gaat het probleem van de dubbele overdrachtsbelasting bij herstructurering oplossen. Hij zegde dit toe in een debat dat de Vaste Kamercommissie van VROM met hem en de bewindslieden Pronk en Remkes van VROM maandag voerde over de Nota Grondbeleid. Het probleem van de dubbele heffing van overdrachtsbelasting doet zich onder andere voor wanneer bezit is ondergebracht bij ontwikkelingsmaatschappijen, en later weer wordt overgedragen aan de woningcorporaties. Aedes en een aantal individuele corporaties hadden in hun reacties op de nota dringend verzocht om een oplossing. In het algemeen bleken de diverse fracties de koers van het kabinet in het grondbeleid te ondersteunen. Een ruime meerderheid toonde zich voorstander van een brede exploitatievergunning. Daarbij moet in het bijzonder aandacht worden besteed aan de manier waarop in zo'n vergunning de bouw van goedkope koop- en huurwoningen geregeld kan worden. Ook op dit punt heeft Aedes in zijn schriftelijke reactie op de nota aangedrongen. (Aedesnet.nl, 29 mei 2001)
Grondheffing verheven tot grootste goed
Opinie (Ingrid Koenen, parlementair redacteur) De Tweede Kamer heeft alle kansen laten lopen om bij het debat over het grondbeleid op belangrijke onderdelen moties in te dienen. In feite werd slechts acht uur gekissebist over een grondheffing. Onderling zijn de Kamerleden het absoluut niet eens over het nut en de hoogte van een heffing. Bovendien is onenigheid over wie betaalt en op welke plekken een heffing moet gaan gelden. PvdA denkt aan 25 gulden, GroenLinks aan 400 gulden per vierkante meter. De Kamerleden denken bij een heffing vooral aan woningbouw. Maar pareert minister Pronk van Ruimtelijke Ordening terecht: “Huizenlocaties botsen maar zelden met de ruimtelijke ordening. Locaties voor bedrijventerreinen des te meer.” Genoeg stof om veel langs elkaar heen te praten en uiteindelijk met twee verschillende moties over een heffing te komen. Verrassend genoeg zette minister Pronk de deur op een kier voor een heffing. Hij ziet wel wat in een extra belasting op grond in de zogenoemde balansgebieden tussen de rode en groen contouren uit de Vijfde nota ruimtelijke ordening. De opbrengst wil hij gebruiken voor bijzondere ruimteclaims op het gebied van veiligheid, zoals de uitplaatsing van vuurwerkfabrieken en de aanleg van waterbergingen. (Cobouw, 30 mei 2001)
Dubbele overdrachtsbelasting
Staatssecretaris Bos van Financiën gaat het probleem van de dubbele overdrachtsbelasting bij herstructurering oplossen. Hij zegde dit toe in een debat dat de Vaste Kamercommissie van VROM met hem en de bewindslieden Pronk en Remkes van VROM maandag voerde over de Nota Grondbeleid. Het probleem van de dubbele heffing van overdrachtsbelasting doet zich onder andere voor wanneer bezit is ondergebracht bij ontwikkelingsmaatschappijen, en later weer wordt overgedragen aan de woningcorporaties. Aedes en een aantal individuele corporaties hadden in hun reacties op de nota dringend verzocht om een oplossing. In het algemeen bleken de diverse fracties de koers van het kabinet in het grondbeleid te ondersteunen. Een ruime meerderheid toonde zich voorstander van een brede exploitatievergunning. Daarbij moet in het bijzonder aandacht worden besteed aan de manier waarop in zo'n vergunning de bouw van goedkope koop- en huurwoningen geregeld kan worden. Ook op dit punt heeft Aedes in zijn schriftelijke reactie op de nota aangedrongen. (Aedesnet.nl, 29 mei 2001)
Pronk sceptisch over nut ruimteheffing
Minister Pronk van Ruimtelijke Ordening en een meerderheid van de Tweede Kamer verschillen van mening over het belang van een heffing op het bebouwen van open ruimte. Pronk is sceptisch over de effectiviteit van een dergelijk instrument, terwijl zijn eigen PvdA voorstelt ƒ 25 per vierkante meter te gaan heffen. Dat bleek maandag in de Tweede Kamer tijdens een commissievergadering over de Nota Grondbeleid. Woordvoerder Staf Depla van de PvdA pleit voor een heffing die naar schatting ƒ 1 mrd kan opbrengen. Hij wil dat geld benutten voor stimulering van de renovatie van de binnensteden. De woordvoerders van de politieke partijen hebben er grote zorgen over dat het bebouwen van braakliggend land veel rendabeler is, met name ook voor de gemeenten, dan de relatief dure stadsvernieuwing. Woordvoerder Ineke van Gent van Groen Links pleitte voor een veel hogere ruimteheffing, van ƒ 100 à ƒ 400. Minister Pronk noemt een ruimteheffing een 'interessant idee', maar hecht voor de bescherming van de open ruimte veel meer aan de instelling van fysieke bebouwingsgrenzen, zoals de in de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening voorgestelde rode en groene contouren. 'Het mag niet in plaats van een contour komen. (Het Financieele Dagblad, 29 mei 2001)
Kamer bepleit heffing op bouw in open ruimte
De Tweede-Kamerfracties van PvdA, D66, GroenLinks en SP willen projectontwikkelaars laten betalen voor het bebouwen van open ruimte. Minister Pronk van Ruimtelijke Ordening vindt de gedachte sympathiek, maar hij wil eerst laten onderzoeken welke effecten zo'n heffing heeft. PvdA-Kamerlid Depla deed maandag tijdens het Kamerdebat over het grondbeleid het meest vergaande voorstel. Hij pleitte voor een heffing van 25 gulden per vierkante meter op het bouwen op onbebouwde grond, zelfs voor open terreinen binnen de rode contouren die volgens de Vijfde nota ruimtelijke ordening de toekomstige grenzen van bebouwing van de steden moeten gaan aangeven. Depla wil de opbrengst van de heffing gebruiken om de binnensteden op te knappen, ongewenste bouwrechten af te kopen en de open ruimten beter te beschermen. De heffing moet volgens hem een rijksbelasting worden die kan variëren in hoogte. D66, GroenLinks en SP denken aan een hogere heffing, van enkele honderden guldens per vierkante meters. D66 wil met de heffing zo veel mogelijk voorkomen dat ontwikkelaars buiten de stedelijke gebieden bouwen. Dat gaat de PvdA weer te ver. Die partij wil juist geld binnenhalen om de binnensteden te kunnen opknappen. (De Volkskrant, 29 mei 2001)
Extra belasting op huis in het groen
Burgers die een nieuw huis willen neerzetten in de onbebouwde groene gebieden rond steden en dorpen zijn in de toekomst waarschijnlijk vele duizenden guldens duurder uit. Zeker de helft van de Tweede Kamer wil een 'openruimteheffing' invoeren voor de bouw van huizen en andere gebouwen in bijvoorbeeld weilanden, bos en natuurgebied. Per vierkante meter bouwgrond moet dan een bedrag worden betaald aan de overheid. De fracties van PvdA, D66, GroenLinks en SP, samen goed voor 75 van de 150 Kamerzetels, willen zo bewerkstelligen dat nieuwe huizen zoveel mogelijk in stedelijk gebied worden neergezet. De 'groene' gebieden in ons land worden op die manier beter beschermd tegen woningbouw. (De Telegraaf, 29 mei 2001)
Wordt bouwen in het groen een voorrecht voor de rijken?
De Tweede Kamer vergadert vandaag over grondpolitiek. Anders dan in 1977, toen het kabinet Den Uyl over dit thema viel maar slechts een enkeling de discussie tot het einde toe kon volgen, kan het debat dit keer wel eens heel toegankelijk en begrijpelijk worden. Ter tafel ligt onder meer de open-ruimteheffing, een hele mond vol voor een betrekkelijk eenvoudig idee: laat mensen die willen bouwen in het open gebied extra betalen per vierkante meter - de PvdA denkt aan 25 gulden boven op de normale prijs. (Trouw, 28 mei 2001)
Goed grondbeleid beschermt open ruimte
Opinie. (door Wijnand Duyvendak en Klaas Breunissen, resp. directeur en beleidsmedewerker van Milieudefensie).Terecht bepleiten PvdA, D66 en Groen Links een openruimteheffing om bouwen in landelijk en stedelijk gebied minstens even duur te maken, vinden Wijnand Duyvendak en Klaas Breunissen. Een goed grondbeleid is hard nodig om te voorkomen dat Nederland verder wordt volgebouwd en ons geen open groene ruimte meer rest. De Nota grondbeleid van staatssecretaris Remkes is niet los te zien van de Vijfde nota ruimtelijke ordening van minister Pronk en is dan ook gelijk met deze gepresenteerd, Remkes' nota wordt maandag besproken in de Tweede Kamer. (Het Financieele Dagblad, 26 mei 2001)
PvdA wil bouw open ruimte gaan belasten
De PvdA wil een heffing instellen op het bebouwen van de open ruimte van 25 gulden per vierkante meter. Met de opbrengst wil de partij voorkomen dat het landelijk gebied wordt volgebouwd. (NRC, 25 mei 2001)
'Initiatiefwet tegen grondspeculatie voorbarig'
De initiatiefwet van drie kamerfracties die de grondspeculatie moet tegengaan, is voorbarig en komt de concurrentie niet ten goede. Het is beter eerst de discussie over de nota grondbeleid en de herziening van de Wet Ruimtelijke Ordening af te wachten. Dat zegt directeur Jan Fokkema van de Neprom, de vereniging van projectontwikkelaars, in een reactie op het maandag gelanceerde initiatief van PvdA, CDA en D66 om de Wet voorkeursrecht Gemeenten te repareren. De drie fracties beogen langlopende juridische gevechten te voorkomen over de vraag of particuliere ontwikkelaars de regiefunctie van gemeenten verstoren. Fokkema: 'Die regierol van de gemeenten vinden wij ook essentieel. We zijn het er ook mee eens dat er behoefte is aan betere en meer heldere regels die de regierol veiligstelt. Maar met deze voorstellen wordt het paard achter de wagen gespannen. Dit leidt er toe dat gemeenten carte blanche krijgen.' (Het Financieele Dagblad, 23 mei 2001)
Onenigheid over grondbeleid van Rotterdam
Uit een rapport van de Rotterdamse Rekenkamer en de daarin opgenomen reactie op de bevindingen door het OBR, blijkt dat er grote onenigheid bestaat over mate van verantwoording van het grondbeleid. De Rekenkamer uit forse kritiek op het OBR. De gemeentelijke dienst raamt de opbrengsten van projecten structureel veel te laag in, aldus de Rekenkamer. Bij een reële raming van acht onderzochte projecten zou de verwachte winst 110 miljoen gulden hoger uitvallen. (Cobouw, 23 mei 2001)
Grondopties lastiger voor ontwikkelaar
De Kamerleden Depla (PvdA), Ravestein (D66) en Van Wijmen (CDA) presenteerden gisteren een initiatiefwet om grondcontracten tussen ontwikkelaars en agrariërs een stuk minder aantrekkelijk te maken. Zij denken dat de wet binnen een jaar van kracht zal zijn. De Kamerleden vinden dat gemeenten de regie over de grond weer in handen moeten krijgen. Dat kan met het voorkeursrecht. De wet blijkt echter vaak niet te werken door ‘zelfrealisatie’ in combinatie met allerlei optieregelingen tussen agrariërs en ontwikkelaars. Depla maakt wat dat betreft geen onderscheid tussen ontwikkelaars en speculanten. “Ze spelen hetzelfde spelletje en proberen zoveel mogelijk grond in handen te krijgen. Zo heb je geen concurrentie op de grondmarkt, maar om de grondmarkt. Het wordt echter tijd dat de gemeente plannen maakt en zelf daar de ontwikkelaars bij zoekt met de beste uitvoeringsplannen”, licht het PvdA-Kamerlid toe. (Cobouw, 22 mei 2001)
Afdwingen vrije kavels betekent oorlog
Opinie (Ingrid Koenen, redacteur Cobouw) De koppeling van de grondexploitatievergunning met de verplichte uitgifte van vrije kavels heeft kwaad bloed gezet bij projectontwikkelaars. Ook gemeenten staan niet te juichen. Aanstaande maandag staat de beruchte nota grondbeleid ter discussie in de Tweede Kamer. De strijd tussen het Rijk met ontwikkelaars en gemeenten barst los. (Cobouw, 22 mei 2001)
Tweede Kamer wil grondspeculanten aanpakken
PvdA, D66 en CDA binden de strijd aan met grondspeculanten en projectontwikkelaars, die uit winstbejag gewilde bouwgrond voor de neus van gemeenten wegkapen. De drie fracties, een meerderheid in de Tweede Kamer, willen de Wet voorkeursrecht gemeenten zo aanpassen dat de lokale overheid de regie nadrukkelijk in handen krijgt bij het realiseren van nieuwbouwplannen. De partijen hebben maandag een initiatiefwetsvoorstel gepresenteerd, dat die leidende rol moet regelen. (ANP, 21 mei 2001)
Kamermeerderheid voor reparatie Voorkeursrecht
Vijf Tweede Kamerleden van PvdA, D66 en CDA presenteren maandag een initiatiefwet om de Wet Voorkeursrecht Gemeenten te repareren. Daarmee kan de gemeente weer meer macht over bouwgrond in handen krijgen. De drie fracties willen door middel van dit initiatiefwetsvoorstel gemeenten de mogelijkheid bieden om, bij het realiseren van bouwplannen, de marktpartij te kiezen die voor burgers het beste plan tegen de laagste prijs kan realiseren. (Cobouw, 19 mei 2001)
Behandeling nota Grondbeleid
De Vaste Kamercommissie van VROM heeft 148 vragen gesteld over de nota Grondbeleid. Een aantal van deze vragen sluit nauw aan bij de opvatting die Aedes heeft over deze nota. Aedes heeft eerder haar commentaar naar de Kamercommissie gestuurd. De nota wordt op 28 mei 2001 in de Tweede Kamer behandeld. (Aedesnet, 18 mei 2001)
‘Kabinet verkracht exploitatievergunning’
Het ruimtelijke ordeningsbeleid rammelt aan alle kanten en de krapte op de woningmarkt blijft bestaan. Scheidend Neprom-voorzitter Hoefsloot heeft geen goed woord over voor het politieke beleid van het afgelopen jaar. Hoefsloot hekelde gisteren in zijn jaarrede vooral de gang van zaken op het ministerie van VROM. “We hebben inmiddels een nota wonen, een vijfde nota en een nota grondbeleid, maar keuzes zijn niet gemaakt. Vooral de vijfde nota blijft steken in de beschrijving van hoe de ruimtelijke ordening zich laat sturen, terwijl duidelijkheid over een aantal zaken meer had opgelost. Schrap de intensieve landbouw uit de Randstad en maak serieus werk van de Deltametropool bijvoorbeeld.” (Cobouw, 18 mei 2001)
'Grondprijzen flink omhoog'
De grondprijzen in Brabant zullen de komende jaren gigantisch stijgen, tot het Randstadniveau. In de steden is minder ruimte voor groen en stadscentra worden moeilijker bereikbaar. Verder worden de files nog langer en groeit het tekort aan direct uitgeefbaar bedrijfsterrein. Dat sombere perspectief schetst de Brabants-Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW) in een reactie op de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening van minister Pronk. Volgens de BZW plant Pronk veel te strak. De werkgevers pleiten er daarom voor dat de minister met alle partijen gaat overleggen over de benutting van de beschikbare ruimte. De BZW heeft de reactie opgesteld samen met de Limburgse werkgevers verenigd in de LWV en de landelijke organisatie VNO-NCW. (BN/De Stem, 16 mei 2001)
Wie de grond heeft, heeft de macht
Wedloop tussen slimme boeren, projectontwikkelaars en gemeenten. Boerengrond waar hooguit vijftig gulden voor wordt betaald, is als die wordt verkocht voor de bouw van huizen plots zeshonderd gulden waard. ,,Het verschil hoort bij de gemeenschap terecht te komen.'' Arnoud Ashouwer, hoofd grondzaken van de gemeente Amersfoort, is er stellig over. ,,Wij gebruiken het geld om de kwaliteit van de wijk en van de stad te verhogen. De projectontwikkelaar koopt er alleen nieuwe grond voor, in nieuwe gebieden, inderdaad.'' (Utrechts Nieuwsblad, 15 mei 2001)
Klacht bij NMa tegen grondbeleid Amsterdam
De gemeente Amsterdam maakt volgens belangenvereniging Eigen Huis misbruik van haar economische machtspositie bij de uitgifte van grond in erfpacht. Eigen Huis heeft daarom een klacht ingediend bij de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa). Die moet bekijken of de gemeente zich schuldig maakt aan overtreding van de Mededingingswet. De gemeente Amsterdam zegt 'met verbazing kennis te hebben genomen van de klacht'. 'De meerderheid van de gemeenteraad vindt de erfpachtmethode eerlijk', aldus een gemeentewoordvoerder. Het erfpachtbeleid van Amsterdam ligt al langer onder vuur. Om grond in erfpacht te krijgen moeten huizenbezitters te veel betalen, vindt Eigen Huis. In de afgelopen jaren is sprake geweest van 'formidabele stijgingen'. De grondprijs wordt niet bepaald door de werkelijke kosten. De gemeente doet dit volgens Eigen Huis door per locatie de verkoopwaarde van het vastgoed te verminderen met de bouwkosten. Daarbij maakt Amsterdam zich bovendien schuldig aan discriminatie, omdat particulieren meer betalen dan woningcorporaties. (Het Financieele Dagblad, 11 mei 2001)
Prijs grond voor woningbouw in vijftien jaar verdubbeld
Dit blijkt uit de jaarlijkse enquête van Bouwcentrum Expo in Rotterdam onder gemeenten. Op basis van de antwoorden is voor de vijftiende maal de brochure ‘Bouwgrond’ samengesteld. Daarin staat een uitgebreide inleiding over de soms moeizame verwerving van grond. De brochure is bestemd voor mensen die zich oriënteren op de koopwoningenmarkt en moet volgens Bouwcentrum Expo worden gezien als een logische opstap naar het bouwen van een eigen huis. Uit het onderzoek blijkt dat vooral in de Randstad fors moet worden betaald voor een lapje bouwgrond. In gemeenten in Noord-Holland is sprake van uitschieters tot 1700 gulden per vierkante meter en in Zuid-Holland tot 1250 gulden. (Cobouw, 8 mei 2001)
Experiment heffing ruimte op de tocht
Het is twijfelachtig of er een experiment komt met een belasting op bebouwing van de open ruimte. Brabant heeft zich hiervoor maandag aangemeld bij minister Pronk van VROM, die echter niets ziet in zo'n heffing om de verstedelijking van het buitengebied af te remmen. Dat liet de minister weten aan de Tweede Kamer, waar hij sprak over de toekomstige inrichting van Nederland. In de Tweede Kamer hangt het van de kleine christelijke partijen af hoe de stemverhouding voor een open-ruimteheffing uiteindelijk ligt. PvdA, D66, GroenLinks en de SP zijn voor zo'n heffing. Deze partijen hebben samen precies de helft van de 150 Kamerzetels. De Kamerfracties van VVD en CDA zijn tegen de heffing. De CDA in de Brabantse Staten is echter voor een experiment, evenals SGP/Christenunie. (Brabants Dagblad, 26 april 2001)
Pronk tegen bouwheffing groene ruimte
Minister Pronk (PvdA, Ruimtelijke Ordening) ziet niets in het invoeren van een open-ruimteheffing, die bouwen in groene gebieden duurder moet maken. Pronk staat daarmee lijnrecht tegenover Provinciale Staten van Brabant, die maandag bepaalden dat Noord-Brabant een 'experiment-provincie' moet worden voor de ruimteheffing. De minister sprak in de Tweede Kamer over de toekomstige inrichting van Nederland. In de kamer hangt het van de kleine christelijke partijen af hoe de stemverhouding voor een open-ruimteheffing uiteindelijk ligt. PvdA, D66, GroenLinks en de SP zijn voor zo'n heffing. Deze partijen hebben samen precies de helft van de 150 Kamerzetels. Door een open-ruimteheffing moet bouwen in groene gebieden duurder worden en compacter bouwen in de bestaande steden gestimuleerd worden. Pronk is hier 'als de dood voor'. 'Dan koop je met kapitaal dus ruimte', aldus de bewindsman. (De Gelderlander, 25 april 2001)
Geschillen over grond horen bij civiele rechter
Opinie. (P.C.E. van Wijmen, Lid Tweede Kamer CDA en onteigeningsadvocaat) De huidige Onteigeningswet, die dateert uit 1851, wordt als het aan de minister van Justitie ligt, binnen afzienbare tijd eenvoudiger, inzichtelijker en sneller. En in geval van conflicten tussen particulieren en overheid moet niet meer de civiele rechter worden ingeschakeld, maar de bestuursrechter. Dit laatste stuit op grote weerstand, zoals van Tweede-Kamerlid P. van Wijmen. Het debat over financiële schadeloosstelling hoort uitsluitend bij de burgerlijke rechter. (Cobouw, 4 april 2001)
Kamer steunt verplichte kavels bij gronduitgifte
De regeringspartijen (PvdA, VVD en D66) weigeren te bezwijken onder druk van gemeenten en ontwikkelaars die fel tegen de de keiharde koppeling van de grondexploitatievergunning met de verplichte uitgifte van vrije kavels. Gemeenten en ontwikkelaars voelen om uiteenlopende redenen helemaal niets voor de 30 procent individueel opdrachtgeverschap. Onderdeel van het nieuwe grondbeleid is dat vanaf 2005 gaat een verplichting gelden om bij iedere gronduitgifte afspraken te maken over eenderde vrije kavels. De contractpartners – meestal gemeente en ontwikkelaars – moeten afwijking van die norm schriftelijk motiveren aan het ministerie. De Kamerleden Ravesteijn (D66), Depla (PvdA) en Verbugt (VVD) voelen zich na afloop van de hoorzitting met een twintigtal partijen alleen maar gesterkt in hun mening dat het initiatief voor invoering bij het Rijk moet liggen. Het parlement deinst niet terug voor bovenaf opleggen van de maatregel die slecht valt bij de uitvoerende partijen. (Cobouw, 30 maart 2001)
'Provincie geen projectontwikkelaar'
De Brabantse steden vinden dat de provincie zich onder geen beding mag gaan gedragen als projectontwikkelaar die bedrijventerreinen en woonwijken van regionale betekenis uitvoert. Zij verzetten zich met name tegen het actieve grondbeleid dat de provincie voor de verwezenlijking van het grootschalige bedrijventerrein Moerdijkse Hoek wil gaan voeren. (Brabants Dagblad, 26 maart 2001)
Vier grote steden willen grotere rol in grondbeleid
Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht vinden dat zij een zwaardere rol moeten krijgen in het grondbeleid. De vier grote steden, de G4, schrijven dit aan de vaste kamercommissie voor Vrom als reactie op de Nota Grondbeleid van het kabinet. (Het Financieele Dagblad, 19 maart 2001)
Zie ook persbericht Rotterdam
Vier grote steden kritisch over Nota Grondbeleid
Stadregio aast weer op grondbeleid
De regioraad moet voor een eigen grondbeleid in de Rijnmond lobbyen bij de fracties in de Tweede Kamer. Daar moet volgens Rotterdams burgemeester en regiovoorzitter Opstelten het besluit worden genomen om de regioraad meer taken en verantwoordelijkheid te geven. (Rotterdams Dagblad, 15 maart 2001)
Doetinchem in actie tegen grondbeleid rijk
Met een protestbrief naar de Tweede Kamer heeft het Doetinchemse college van burgemeester en wethouders bezorgdheid geuit over de nieuwe Nota Grondbeleid van het ministerie van VROM. Het gemeentelijk bouwbeleid komt op basis van dat beleid onder zware druk te staan, vindt Doetinchem. (Gelders Dagblad, 15 maart 2001)
Reactie op de nota Grondbeleid
AVBB, Neprom en VNO-NCW ondersteunen de drie doelen van de Nota Grondbeleid. Om die drie doelen te realiseren moet -waar mogelijk- worden uitgegaan van faciliterend grondbeleid. Actief grondbeleid kan leiden tot onnodige en oneigenlijke concurrentie en staat bovendien meer consumentgericht bouwen in de weg. Om te voorkomen dat gemeenten actief grondbeleid toepassen in situaties waar dit niet nodig is, bepleiten de drie organisaties meer concrete maatregelen van het kabinet. (Neprom, 12 maart 2001)
Gemeente wil voorrang bij aankoop van grond
Rotterdam voert opnieuw het voorkeursrecht in voor enkele gebieden in en buiten de stad, waar op termijn grote stedenbouwkundige ontwikkelingen zijn te verwachten. Het gaat om het gebied rond het Centraal Station en het Noordrand-gebied. Volgens het voorkeursrecht moeten eigenaren van grond of van panden die van hun eigendom afwillen, dat in eerste instantie aan de gemeente te koop aanbieden. (Rotterdams Dagblad, 21 februari 2001)
‘Ontwikkelaars snappen markt niet’
Projectontwikkelaars weten weinig van de markt. De verplichte exploitatievergunning met eenderde vrije kavels is dan ook hard nodig om wat beweging in de woningmarkt te krijgen, is de stellige overtuiging van staatssecretaris Remkes van VROM. “De onderlinge concurrentie spitst zich toe op grondposities en gaat niet over de prijs/kwaliteitsverhouding van woningen”, vindt Remkes. De staatssecretaris reageerde tijdens een bijeenkomst van het genootschap Bouwen op de scherpe kritiek van Neprom-voorzitter Hoefsloot vorige week in deze krant. De voorman van de ontwikkelaars noemde de exploitatievergunning een paars gedrocht en betoogt dat vrije kavels geen oplossing zijn voor de knelpunten op de woningmarkt. Remkes denkt dat de ontwikkelaars vooral denken aan hun eigenbelang. Het is nog niet eerder voorgekomen dat de VVD-staatssecretaris zo hard botst met de ontwikkelaars. (Cobouw, 16 februari 2001)
'Kostenverhaal grond vergt snel besluit' : Projectontwikkelaars vrezen tijdverlies
Het kabinet moet op korte termijn een besluit nemen over de invoering van een exploitatievergunning bij nieuwbouwprojecten. Als de in de Nota Grondbeleid aangekondigde weg wordt bewandeld dreigt jaren tijdsverlies. Dat zegt de Neprom, de vereniging van projectontwikkelaars. De Neprom is zeer ontevreden over het voornemen van staatssecretaris Remkes om in alle gevallen voorafgaand aan de uitvoering van een project een exploitatievergunning te verlangen. Daarbij wordt de aanvullende eis om 30% van de bouwkavels voor woningen te bestemmen voor vrij opdrachtgeverschap een 'Paars gedrocht' genoemd. 'Als dit voorstel wordt doorgevoerd dreigen jaren van tijdverlies', meent voorzitter drs. Guus Hoefsloot van de Neprom. Hij voorspelt dat de raad van State dit wetsvoorstel 'onderuit zal schieten'. (Het Financieele Dagblad, 16 februari 2001)
Korthals zet in op snelle onteigening
Na 2002 moet een einde zijn gemaakt aan de ellenlange onteigeningsprocedures. Minister Korthals van Justitie hoopt in september van dat jaar een wetsvoorstel op tafel te kunnen leggen dat onteigening van grond eenvoudiger, inzichtelijker en vooral sneller maakt. Korthals zei dat donderdag in een overleg in de Tweede Kamer. De huidige wet dateert uit 1851 en is door allerlei aanpassingen en uitbreidingen verworden tot een lappendeken aan procedures, aldus de bewindsman. Vooral de uitvoering van grote infrastructurele werken, bijvoorbeeld de uitbreiding van Schiphol en de aanleg van de Betuwelijn, ondervinden grote hinder van 'dat oude baasje', meent Korthals. Het kabinet vindt dat een overeenkomst over onteigening bij voorkeur na overleg tussen de betrokken partijen tot stand moet komen. Alleen als dat niet lukt, komt de bestuursrechter er aan te pas. Die kan ook bepalen of de financiële schadeloosstelling voldoende is. Vooral dit laatste aspect stuit in de Tweede Kamer op weerstand. Nu worden conflicten tussen particulieren en de overheid over onteigening nog door de civiele rechter, en dus niet door de bestuursrechter, behandeld. En daar horen dergelijke geschillen ook thuis, vinden vrijwel alle fracties. CDA'er en onteigeningsadvocaat Van Wijmen noemt het zelfs onzinnig om de bestuursrechter op te zadelen met de strijd tussen twee partijen over de hoogte van de vergoeding. 'Bovendien komt slechts 5% deze gevallen voor de rechter', voegde hij eraan toe. Korthals is bereid om de komende maanden hierover nader te overleggen met de betrokken instanties, zo beloofde hij de Kamer. (Het Financieele Dagblad, 16 februari 2001)
‘Exploitatievergunning paars gedrocht’
De verplichte exploitatievergunning zoals voorgesteld in de Nota grondbeleid, is volstrekt onhaalbaar en onuitvoerbaar. De ontwikkelaars van de Neprom voelen zich verraden door het ministerie van VROM dat het instrument zou gebruiken om vrije kavels af te dwingen. Voorzitter G. Hoefsloot en directeur J. Fokkema zijn het eens: gelegenheidspolitiek als gevolg van paarse spelletjes. (Cobouw, 8 februari 2001)
‘Met grond valt goed te verdienen’
Opinie. (door J. Remkes, staatssecretaris van VROM) Met een schaars goed valt goed geld te verdienen. Dat is een economische wetmatigheid die zeker opgaat voor de grond onder onze voeten. We moeten ervoor zorgen dat de grond eerlijk en rechtvaardig wordt verdeeld tussen al onze publieke en private belangen. (Cobouw, 1 februari 2001)
Vijfde Nota mijdt politiek debat
Opinie. (door Jan Marijnissen, fractievoorzitter SP in de tweede kamer) Zonder meer zeggenschap over de grond komt er weinig terecht van een beter doordacht en verantwoord gebruik van die grond. Dat wist destijds Joop Den Uyl, dat erkent inmiddels Dries van Agt maar Jan Pronk doet er het zwijgen toe. De Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening van Jan Pronk, die de start had moeten zijn voor een discussie over beter ruimtegebruik in Nederland, is daardoor een onvoldragen werkstuk waarin keuzes en daarmee ook het echte politieke debat uit de weg worden gegaan. Zo komt er nooit een eind aan de huidige planologische praktijk van 'beleid volgt geld'. (Volkskrant/Website SP, 22 januari 2001)
Bouwers en banken geen ‘vriendjespolitiek’
Opinie. (Jos Goos, redacteur Cobouw) ‘Het beeld van belangenverstrengeling en vriendjespolitiek (in de bouw_JG) dringt zich op, maar bewijzen kan het wetenschappelijk bureau van de Socialistiese Partij het niet.’ Zo citeerde Cobouw van 5 januari de toelichting van de SP-onderzoekers op het rapport ‘Ruimte voor iedereen’ over sociale grondpolitiek’. Vage kreten, aldus Jos Goos. (Cobouw, 16 januari 2001)
‘Stijging grondprijs geen gevolg speculatie’
Stijgende grondprijzen zijn niet het gevolg van speculatie. Het Rijk noemt het in zijn Nota grondbeleid een hardnekkig misverstand dat tussen die twee factoren een causaal verband zou liggen. (Cobouw, 13 januari 2001)
Exploitatievergunning zet ‘freerider’ buitenspel
De nieuwe exploitatievergunning schrijft voor welke kosten de gemeente in ieder geval mag verhalen op een ontwikkelaar. Daarmee komt een einde aan de mogelijkheid van bouwers om projecten te realiseren zonder mee te betalen aan openbare voorzieningen. (Cobouw, 13 januari 2001)
Nota Grondbeleid naar Tweede Kamer
De ministers Pronk van VROM en Zalm van Financiën hebben mede namens de staatssecretarissen Remkes van VROM en Bos van Financiën de Nota ‘Op grond van nieuw beleid’ naar de Eerste en Tweede Kamer gestuurd. Deze nota over het grondbeleid is vastgesteld in de ministerraad van 15 december jl. en samen met de hoofdlijnen van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening gepresenteerd. (Persbericht VROM, 11 januari 2001)
Rijk profileert zich als grondmakelaar
Het Rijk gaat zelf actief grondbeleid voeren. Het wil speculanten en ontwikkelaars een stap voor zijn door in een vroegtijdig stadium kavels te kopen voor infrastructuur en groen. De nieuw op te richten Raad voor Vastgoed Rijksoverheid gaat de vraag binnen de verschillende overheidsdiensten inventariseren. De stap van het Rijk om een belangrijke rol naar zich toe te trekken, past bij het nieuwe grondbeleid van de overheid. Vorige maand is het beleid goedgekeurd door het kabinet. De volledige nota is gisteren naar het parlement gestuurd. De Raad voor Vastgoed Beheer moet bijvoorbeeld voorkomen dat grond door de ene rijksdienst wordt verkocht, terwijl op een ander ministerie zich plannen ontwikkelen voor bijvoorbeeld een weg op die plek. In de raad zullen vertegenwoordigers van Defensie, Landbouw Natuurbeheer en Visserij, Verkeer en Waterstaat, VROM en Financiën zitting hebben. (Cobouw, 12 januari 2001)
'Eerste recht op grond centrum'
Om te voorkomen dat projectontwikkelaars hun eigen gang gaan bij de invulling van de zogenaamde 'westflank' van de Bredase binnenstad, willen B en W het eerste recht van koop bij de verkoop van grond in dat gebied. Ook de gemeenteraad lijkt akkoord te gaan met dit voorstel. Tijdens een vergadering van de raadscommissie Economische Zaken, Cultuur en Grondbedrijf waren er, ondanks de uiteindelijke instemming, toch wel wat vragen over wat officieel heet 'het vestigen van de Wet Voorkeursrecht Gemeenten'. Dat kwam omdat vertegenwoordigers van de politie en ING Vastgoed de commissieleden lieten weten 'teleurgesteld te zijn vanwege de licht tendentieuze sfeer' die het voorkeursrecht oproept bij andere betrokken partijen. De politie en ING Vastgoed hebben een koopovereenkomst gesloten voor de grond van het voormalige politiebureau aan de Markendaalseweg. Als de raad akkoord gaat met de vestiging van het voorkeursrecht, dan gaat deze deal voor ING Vastgoed niet door. (BN/De Stem, 12 januari 2001)
PvdA wil grondeigendom en bouwrecht loskoppelen
De PvdA komt uiterlijk in maart met een initiatiefwet om de Wet voorkeursrecht gemeenten aan te scherpen. Kamerlid Depla zou echter nog liever zien dat bouwrechten helemaal worden losgekoppeld van grondeigendom. “De grondmarkt zit in een rare rat-race waarbij de politiek steeds achter de feiten aanloopt”, vindt Depla. “Het is toch van de zotte dat bij een project niet de kwaliteit van een bouwplan, maar grondposities de doorslag geven bij bouwrechten. Projectontwikkelaars zijn op die manier wel gedwongen grond te kopen.” De door het kabinet voorgestelde exploitatievergunning op grond gaat de partij lang niet ver genoeg. Met die vergunning kan de gemeente van een ontwikkelaar eisen mee te betalen aan publieke voorzieningen en eenderde van de grond beschikbaar te stellen voor particulier opdrachtgeverschap. De nieuwe vergunning maakt echter geen einde aan de monopoliepositie van de betreffende grondeigenaar. De PvdA vreest dat speculatie aantrekkelijk blijft en de grondprijzen alleen maar verder zullen stijgen. Daarom komt de partij snel met een eigen wetsvoorstel. Depla denkt daar met steun van D66 en CDA een kamermeerderheid voor te kunnen vinden. (Cobouw, 10 januari 2001)
PvdA wil hardere maatregelen tegen grondspeculanten
Gemeenten moeten meer mogelijkheden krijgen om op te treden tegen grondspeculanten, vindt de Tweede-Kamerfractie van de PvdA. Zij moeten meer greep krijgen op de grondmarkt. Omdat het kabinet hier geen werk van wil maken, komt Kamerlid Depla met een initiatief-wetsvoorstel. Volgens Depla moet de Wet voorkeursrecht gemeenten worden aangescherpt, zodat gemeenten werkelijk regie kunnen voeren over de grondmarkt. Een gemeente die bepaalde stukken grond in bezit wil krijgen vist nu vaak achter het net. Speculatie leidt tot prijsopdrijving die de huizen duurder maakt. Depla hoopt zijn initiatief-wetsvoorstel begin maart te kunnen presenteren. (ANP/Trouw, 9 januari 2001)
Meer grip op de grondmarkt
De PvdA vindt dat het kabinet de positie van de overheid op de grondmarkt niet genoeg versterkt. De fractie werkt aan een wetsvoorstel, dat gemeenten meer grip moet geven op speculanten. ,,Het is niet de bedoeling dat de overheid alles zelf bouwt'', benadrukt PvdA-kamerlid Staf Depla, die het voorstel voorbereidt. ,,De overheid bewaakt de algemene doelen en anderen kunnen die realiseren. Maar de regierol moet de overheid wel kunnen spelen.'' Volgens Depla heeft de overheid daarvoor nu te weinig instrumenten. De wet voorkeursrecht gemeenten bepaalt dat grondeigenaren grond als eerste aan de gemeente te koop moeten aanbieden. Daar komt niet altijd evenveel van terecht. Wijzend op een aantal recente arresten, schrijft het kabinet in zijn nota grondpolitiek dat er geen aanleiding is de wet voorkeursrecht gemeenten aan te passen. Die samenwerkingsconstructies zijn immers alleen toelaatbaar, redeneert het kabinet, als ze sporen met de belangen van de gemeenten. Depla vindt dat jammer. De PvdA wil de wet wél aanpassen, om gemeenten voldoende mogelijkheden te bieden voor de regierol. Als grondeigenaren aan projectontwikkelaars grond verkopen of er mee samenwerken om het voorkeursrecht van gemeenten te ontduiken, dan moet de wet zo'n overeenkomst ongeldig verklaren, aldus Depla. (Trouw, 9 januari 2001)
Schouwen ziet beleid bevestigd
De koers, die minister J. Pronk in zijn recente Nota Grondbeleid heeft uitgezet, bevestigt de gekozen strategie van de gemeente Schouwen-Duiveland op dit gebied. Een sterke regierol voor de lokale overheid, die exorbitante prijsstijgingen voor bouwgronden door grondspeculatie moet tegengaan. (Provinciale Zeeuwse Courant, 9 januari 2001)
Grond: rechter mag vuile werk opknappen
Opinie. (Mr. J.F.I. Sinack, Adviseur bij Justion BV, juridisch adviseurs te Middelburg) Terwijl politiek Den Haag maar moeilijk de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening kan afronden, lokaal bestuur en projectontwikkelaars op het vinkentouw zitten, hakt de Hoge Raad der Nederlanden knopen door die van grote invloed zijn. Over grondpolitiek bijvoorbeeld. De wetgever hinkte steeds op twee gedachten. Hoe verrassend zijn in dat licht dan nu de recente beslissingen (10 en 17 november jl.) van de Hoge Raad naar aanleiding van drie beschikkingen van hoger gerechtshoven over vermeende ontduiking van de Wet Voorkeursrecht Gemeenten. Ons hoogste rechtscollege kiest daarin een totaal andere invalshoek. De lijn waarlangs de Hoge Raad in alle drie gevallen de zaak benadert, is als volgt. Uit de bewoordingen van deze bepaling, de wet en haar geschiedenis volgt dat in de eerste plaats zal moeten komen vast te staan, dat de overeenkomst de kennelijke strekking heeft om het voorkeursrecht van de gemeente te ontgaan. Maar daarmee is men er nog niet! Anders dan de lagere rechters formuleert de Hoge Raad een tweede vereiste. Van afbreuk doen aan het belang van de gemeente bij haar voorkeurspositie kan namelijk slechts sprake zijn, aldus de Hoge Raad, indien voldoende aannemelijk is dat de gemeente van het voorkeursrecht gebruik zou hebben gemaakt als de partijen bij de overeenkomst niet tot hun samenwerkingsconstructie hadden besloten, maar tot vervreemding. Met andere woorden: een overeenkomst moet dus niet alleen zijn gericht op ontduiking van de wet, tevens moet aannemelijk zijn dat de gemeente daardoor reëel wordt getroffen. De Hoge Raad verwerpt daarbij de opvatting dat het gemeentelijk voorkeursrecht slechts zou strekken tot de tijdige realisering van de gewenste bestemming. (Cobouw, 5 januari 2001)
Remkes: Grondbeleid zal prijzen temporiseren
Een gemeentelijke exploitatievergunning is de kern van het nieuwe grondbeleid. Behalve dit nieuwe instrument krijgen de Onteigeningswet en het Voorkeursrecht een prominente rol. Staatssecretaris Remkes (VROM) verwacht daardoor een "licht temporiserende werking op de grondprijzen". Afgelopen vrijdag stelde het Kabinet de Grondnota in hoofdlijnen vast en begin januari komen de definitieve teksten beschikbaar. "Een mooi paars product en het Kabinet is niet gestruikeld", presenteerde Remkes met enige trots de plannen. Kern van het nieuwe beleid is de invoering van een exploitatievergunning. De bedoeling is al in de tweede fase van Vinex, dus vanaf 2005, en bij de herstructurering met de nieuwe regels te gaan werken. (Cobouw, 19 december 2000)
Bouwers tevreden over de Nota Grondbeleid
Projectontwikkelaars en bouwers hebben met instemming gereageerd op de Nota Grondbeleid van het kabinet. De hoofdlijnen van die nota zijn vrijdag gepresenteerd. De vereniging van Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen (Neprom), en het Algemeen Verbond Bouwbedrijf (AVBB), zijn tevreden met het besluit wettelijke regels op te stellen voor de grondexploitatie bij de ontwikkeling van nieuwe bouwlocaties, zo laten ze in een gezamenlijke persverklaring weten. (Het Financieele Dagblad, 19 december 2000)
Zie ook
Persbericht Neprom en AVBB
Projectontwikkelaars en bouwers tevreden met hoofdlijn Nota Grondbeleid
Persbericht VROM
Nota Grondbeleid vastgesteld
Wilde plannen blijven uit in hoofdlijnen grondbeleid
Het kabinet doet niet aan projectontwikkelaartje pesten. Wel moet de markt verplicht meebetalen aan openbare voorzieningen in nieuwe wijken. (NRC, 18 december 2000)
Hogere grondprijs moet kantoorbouw afremmen
Nieuwe kantoorruimte in Amsterdam is schaars. De huren schieten omhoog. De gemeente houdt de teugels echter strak, uit vrees voor het inzakken van de vastgoedmarkt. (Het Financieele Dagblad, 18 december 2000)
Positie van gemeenten versterkt
Het kabinet wil de rol van de gemeenten versterken op het vanouds gevoelige terrein van de grondpolitiek. Daarnaast wil het de marktwerking in deze sector bevorderen. (NRC, 16 december 2000) (zie ook Persbericht VROM Nota Grondbeleid vastgesteld)
Burger mag vaker zijn eigen woning bouwen
Nieuwbouwplannen moeten meer ruimte gaan bieden aan burgers om hun eigen woning te bouwen. Staatssecretaris van Volkshuisvesting Remkes wil dat eenderde van de bouwkavels bestemd wordt voor particuliere opdrachtgevers. Hij wil de gemeenten ook meer middelen geven om grondspeculatie tegen te gaan, zo blijkt uit de Nota Grondbeleid die gisteren is gepresenteerd. (Rotterdams Dagblad, 16 december 2000) (zie ook Persbericht VROM Nota Grondbeleid vastgesteld)
Nota Grondbeleid vastgesteld
Er komt een exploitatievergunning om te regelen dat projectontwikkelaars bijdragen aan de kosten van voorzieningen en dat er voldoende kavels voor particulier opdrachtgeverschap komen. De Wet Voorkeursrecht Gemeenten (Wvg) kan in de toekomst ook bij stedelijke herstructurering worden toegepast, maar uitsluitend voor publieke doelen. Dat zijn twee hoofdpunten uit de Nota Grondbeleid die het kabinet vandaag heeft vastgesteld. Na het kerstreces In januari wordt de nota door de ministers Pronk en Zalm en de staatssecretarissen Remkes en Bos naar de Tweede Kamer gestuurd. (Persbericht VROM, 15 december 2000)
Pacht als lease-constructie tegen ruimtelijke chaos
Opinie. (door Ronald van Raak en Nico Schouten, onderzoeksmedewerkers van de Socialistische Partij) Minister Pronk van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu verkeert in een dilemma. Enerzijds wordt hem gevraagd de hoofdlijnen van het ruimtegebruik in Nederland te schetsen. Anderzijds beseft hij dat veel plannen onuitvoerbaar zijn. De grondmarkt wordt gedomineerd door beleggers en projectontwikkelaars, die veel grond bezitten en over veel geld beschikken. Politieke wensen voor sociale woningbouw, niet-commerciële recreatie en natuurontwikkeling worden gefrustreerd door hoge grondprijzen. Paars staat voor de keuze de ruimtelijke ordening aan te passen aan de marktontwikkeling, of opnieuw de regie in handen te nemen. (Het Financieele Dagblad, 15 december 2000)
D66 wil exploitatiebijdrage projectontwikkelaars
Projectontwikkelaars moeten meebetalen aan publieke voorzieningen in de wijken waar zij huizen bouwen. De Wet voorkeursrecht gemeenten moet verruimd worden zodat de gemeente als eerste grond kan aankopen. D66 schrijft dat in de notitie Strijd om schaarse grond, die zij woensdag heeft gepresenteerd. (AgriHolland Nieuws, 14 december 2000)
Grondheffing tegen speculatie
Om grondspeculatie tegen te gaan, mogen gemeenten projectontwikkelaars een heffing opleggen. De ontwikkelaars betalen dan mee aan de inrichting van de wijk. Het kan daarbij gaan om de riolering en de bestrating, maar ook de straatverlichting of een park. (Rotterdams Dagblad, 14 december 2000)
Geef de gemeenten niet meer macht in de grondpolitiek
Opinie. (door Drs G.H. Hoefsloot en drs ing. J. Fokkema, Vereniging Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen (Neprom) Morgen stelt het kabinet de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening en de Nota Grondbeleid vast. Daarbij dreigt het gevaar dat gemeenten meer zeggenschap gaan krijgen bij het ontwikkelen van woningbouwlocaties, waardoor de spanning op de woningmarkt onnodig verder oploopt. De Neprom pleit voor heldere scheiding tussen publieke en private belangen van gemeenten en voor meer ruimte voor de woonconsument. (Het Financieele Dagblad, 14 december 2000)
Verkoop grond zwaarder belast in nieuw belastingstelsel
In het nieuwe belastingstelsel dreigt de verkoop van grond veel zwaarder belast te worden. Wanneer gronden ooit van bestemming zouden kunnen veranderen stelt de fiscus naast de agrarische waarde ook een vrije waarde vast. Over het verschil dient 52% belasting te worden betaald. Dat stelt Bert van den kerkhof, belastingdeskundige van Abab accountants en hoofd van de werkgroep Fiscale Zaken van LTO en de vereniging van belastingadvies- en accountantskantoren VLB. (AgriHolland Nieuws, 12 december 2000)
Provincie claimt eigen recht op toetsing
De provincies verlangen een grotere rol in het grondbeleid. De Brabantse gedeputeerde Van Geel pleit voor een door de provincie te toetsen verevening tussen gemeenten. Uitholling van provinciale toetsing noemt hij onaanvaardbaar. Van Geel stelt vast dat een groot aantal ruimtelijke beslissingen op lokaal niveau bepaald wordt door de bestaande gemeentegrenzen: "Dat leidt voortdurend tot suboptimale oplossingen, verkeerde locatiekeuzes, omdat gemeenten in beslissingen onvoldoende rekening houden met een breder regionaal belang". Van Geel zet zich krachtig af tegen plannen van Pronk het Rijk te laten toetsen of gemeenten op de juiste wijze rode contouren rond hun bebouwd gebied trekken. Van Geel: "de planhierarchie moet ongewijzigd blijven. Op dit punt ben ik spijkerhard". Vandaag overleggen de provincies met minister Pronk van Ruimtelijke Ordening en zijn staatssecretaris Remkes over de binnenkort te verschijnen Vijfde nota ruimtelijke ordening en in directe samenhang daarmee het grondbeleid. Het Interprovinciaal Overleg, IPO, zal die gelegenheid aangrijpen om voor een verdere vergroting van de rol van de provincie te pleiten. De provincies verlangen een nieuw instrumentarium voor het provinciaal grondbeleid. In het rapport 'Rolbepaling provinciaal grondbeleid' worden daartoe de argumenten aangedragen. (Het Financieele Dagblad, 12 december 2000)
Gevecht om de grond gaat door
Van wie is de grond in Nederland? De gemeenten worden steeds afhankelijker van projectontwikkelaars. (NRC, 2 december 2000)
Uitspraak Hoge Raad verbetert positie particuliere grondeigenaren
De Hoge Raad heeft de Wet voorkeursrecht gemeenten onderuitgehaald. Grondeigenaren zijn niet langer in alle gevallen verplichttegen een relatief lage prijs hun grond aan de gemeente aan te bieden. (Het Financieele Dagblad, 18 november 2000)
Hoge Raad kraakt wet tegen grondspeculatie
De Hoge Raad heeft een gat geschoten in de nieuwe wet die speculatie met bouwgrond moet tegengaan. Gemeenten hebben niet langer het alleenrecht om bouwprojecten uit te voeren, zo blijkt uit een uitspraak van de Hoge Raad in een cassatiezaak van een Alkmaarse grondeigenaar. Onder bepaalde voorwaarden mag een particuliere grondbezitter ook in zee met een projectontwikkelaar. Daarmee is een bom komen te liggen onder de omstreden Wet Voorkeursrecht Gemeenten. (Het Financieele Dagblad, 17 november 2000)
Hoge Raad kraakt wet tegen grondspeculatie
De Hoge Raad heeft een gat geschoten in de nieuwe wet die speculatie met bouwgrond moet tegengaan. Gemeenten hebben niet langer het alleenrecht om bouwprojecten uit te voeren, zo blijkt uit een uitspraak van de Hoge Raad in een cassatiezaak van een Alkmaarse grondeigenaar. Onder bepaalde voorwaarden mag een particuliere grondbezitter ook in zee met een projectontwikkelaar. Daarmee is een bom komen te liggen onder de omstreden Wet Voorkeursrecht Gemeenten. (Het Financieele Dagblad, 17 november 2000)
Pronk overweegt alsnog reparatie voorkeursrecht
In de uitspraak in een geschil rond oorspronkelijke grondeigenaren geeft de Hoge Raad alle ruimte voor zelfrealisatie van grondeigenaren en daarmee vrij spel voor zogenoemde freeriders. Minister Pronk overweegt daarom de Wet Voorkeursrecht Gemeenten aan te passen. Het voorkeursrecht dat de gemeente Alkmaar heeft gevestigd is onvoldoende. De hoogste rechter keurt goed dat gebruik wordt gemaakt van de mazen in de wet waarmee ook de kansen voor freeriders als Oostveen op de Utrechtse locatie Leidsche Rijn groeien. (Cobouw, 15 november 2000)
Uitspraak Hoge Raad niet laatste woord over grond
Opinie. (door Arie M. van Mourik) De Hoge Raad heeft vorige week vrijdag uitspraak gedaan in het cassatieberoep betreffende de uitspraken van twee Gerechtshoven over artikel 26 van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg). Ze maken duidelijk wanneer overeenkomsten nietig kunnen worden verklaard en wanneer niet. (Cobouw, 15 november 2000)
Dure grond nekt wateropslag
In de jaren vijftig was het nog heel gewoon: natte voeten en ondergelopen kelders als het harder regende dan normaal. In de laaggelegen delen van Nederland waren woningen met spaanplaten keukens of parketvloeren taboe. Men was gewend met wateroverlast te leven, constateert onderzoeksbureau H+N+S Landschapsarchitecten in een essay, opgesteld in opdracht van de Commissie Waterbeheer 21ste eeuw. Hoe anders dan in 1950 is momenteel de beleving van overvloedige neerslag. De strijd tegen het water is toch bedwongen? Er wordt volop gebouwd, juist ook in de laaggelegen gebieden in het westen, waar de verstedelijking het grootst is, stellen de onderzoekers vast. Maar als het aanhoudend blijft regenen, zoals vorige week, is het dweilen met de kraan open. Dan helpt het niet meer om de gemalen harder te laten draaien. Waar de watermachine hapert, worden polders aangewezen als calamiteitenberging', zo vat H+N+S de omslag in het denken samen. Het nieuwe beleid is gebaat bij een verlaging van de grondprijzen, voegt dit bureau eraan toe. Het opeisen van die gronden vergt een miljardenbudget. Want uitgerekend in het westen schieten de grondprijzen omhoog in plaats van omlaag. (Het Financieele Dagblad, 14 november 2000)
Grondpolitiek
Hoofdredactioneel commentaar. (Rotterdams Dagblad, 10 november 1999)
Landbouwgrond opnieuw fors duurder
Een boer verdient tegenwoordig bijna meer aan de waardestijging van zijn grond dan door zijn gewone werk. Hij kan elk halfjaar een kwart tot eenvijfde hogere waarde noteren in zijn balans. De aanzienlijke prijsstijging blijkt uit cijfers die de Dienst Landelijk Gebied (DLG) van het ministerie van Landbouw dinsdag naar de Tweede Kamer stuurde (AgriHolland Nieuws, 8 november 2000)
Speculatie of beleid
Hoofdredactioneel commentaar. (NRC, 6 november 1999)
Onroerend-goedkapitalisme
Hoofdredactioneel commentaar. De PvdA-fractie heeft krasse maatregelen voorgesteld om speculatie met grond tegen te gaan en de overheid bij het verwerven van grond in een gunstiger positie te brengen. Het is goed dat de sociaal-democraten de grondpolitiek weer op de agenda hebben gezet en er ook vaart achter willen zetten. (Trouw, 4 november 1999)
Niet boer maar falend gemeentelijk beleid drijft grondprijs op
Beschuldigende vingers richting agrarisch Nederland vanwege de hoge grondprijzen zijn volkomen ten onrechte, volgens ZLTO vastgoedadviseur Leo de Oude. De adviseur plaatst daarom ook kanttekeningen bij maatregelen als grondprijsbeheersing en vereenvoudigde onteigening, die ervoor zouden moeten zorgen dat grond voor woningbouw en natuuraanleg betaalbaar blijft. De overspannen woningmarkt in combinatie met de werkwijze van de gemeenten maken de grond duur volgens de Oude. Hij constateeert dat gemeenten de aankoop van grond vaak niet zelf ter hand nemen, maar deze overlaten aan projectontwikkelaars die elkaar te vlug af proberen te zijn en zodoende de prijzen opdrijven. (AgriHolland Nieuws, 31 oktober 2000)
Pronk stuurt aan op hoge grondprijs
De kern van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening is om tot een betere benutting van de schaarse ruimte in Nederland te komen. Daartoe zouden hogere grondprijzen en een eigen budget voor ruimtelijke ordening kunnen bijdragen. (Het Financieele Dagblad, 27 oktober 2000)
VVD wenst stop op uitmelken bouwgrond
De VVD-fractie in de Tweede Kamer vindt dat een einde moet worden gemaakt aan het uitmelken van bouwgrond door gemeenten. Grondquota moeten volgens VVD-Kamerlid Verbugt worden ontmoedigd of zelfs onmogelijk gemaakt. Ook het kabinet moet in haar ogen stoppen met het opperen van ideeën om te graaien uit de opbrengsten van bouwkavels. (Cobouw, 19 oktober 2000)
Goede grond
Opinie (door Pieter Winsemius) Een landbouwvoorman zei: 'Da's goede grond daar kunnen de koeien op de klok kijken.' Dit soort uitspraken fascineert mij en na de vergadering schoot ik hem aan. Hij lachte en legde uit: 'Dicht bij het dorp, in het zicht van de kerktoren, is de kans op woningbouw het grootst en is daarom de grondprijs het hoogst.' Massaal wordt in ons land, ook nu in blijde verwachting van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening, gespeculeerd op grondprijzen. Grond met op dit moment zwakke economische bestemmingen — veelal landbouw en natuur — kan ineens veel waard zijn als de rijksoverheid de weg opent voor een ander, draagkrachtiger gebruik zoals woning- of wegenbouw. Iemand wordt in een klap, zonder er iets voor te doen, rijk. (Het Financieele Dagblad, 19 oktober 2000)
Grondmarkt is geheel gemanipuleerd
Hoe ondoorzichtig de handel in grond ook is, duidelijk is dat er goed verdiend wordt. 'Op de grondmarkt draait alles om de overwinst die op nieuwbouwwoningen kan worden gemaakt', zegt de Utrechtse wetenschapper T. Spit. Hij deed onlangs onlangs voor de Tweede Kamer onderzoek naar woningbouwlocaties. 'Die winsten zijn groot dankzij de schaarste op de woningmarkt. De grondhandel fungeert als verdelingsmechanisme. Wie over grond beschikt, kan aanspraak maken op een deel van de buit.' Spit: 'De grondmarkt is van begin tot eind een gemanipuleerde markt. De gemeenten en de rijksoverheid zetten de koers uit. Zij bepalen in hoofdlijnen waar en wat er wordt gebouwd. Vooral de gemeenten kunnen daar door de uitgifte van bouwgrond behoorlijke winsten maken.' (De Volkskrant, 18 oktober 2000)
Groei steden kost 31 duizend hectare aan agrarisch land
In de afgelopen vijf jaar is 31 duizend hectare boerenland opgekocht voor woningbouw en de aanleg van bedrijventerreinen en infrastructuur. Dat is de omvang van een stad als Rotterdam. Dit blijkt uit onderzoek van de Volkskrant naar de grondmarkt. Volgens de Nijmeegse hoogleraar B. Needham, expert ruimtelijke ordening die voor de Tweede Kamer onderzoek deed naar grondprijzen op Vinex-locaties, geven deze nieuwe berekeningen voor het eerst een betrouwbaar beeld van het tempo waarin de verstedelijking zich voltrekt. Hij verbaast zich erover dat in Nederland vrijwel alles wordt geteld, maar dat zulke cruciale gegevens niet officieel beschikbaar zijn. 'Het kadaster heeft alle gegevens, maar rekent het merkwaardig genoeg niet tot zijn taak daar inzicht in te geven.' (Volkskrant, 17 oktober 2000)
Cijfers CBS en kadaster geven indicatie van doel grondtransacties: Boerenland vaker in de verkoop
Milieudefensie stelt dat oprukkende bebouwing de laatste restjes open ruimte bedreigt. Maar hoeveel boerenland is er de afgelopen jaren verdwenen, hoeveel stad is daarvoor in de plaats gekomen en hoeveel is daarvoor betaald? Planologen, architecten en stedenbouwkundigen menen, anders dan de milieubeweging, dat er nog plaats is voor nieuwe woonwijken, bedrijventerreinen en wegen, zolang ze goed in het landschap worden ingepast. In een land waar alles wordt geturfd en geteld, moeten gegevens daarover eenvoudig te vinden zijn. Per slot van rekening heeft Nederland een rijke planologische traditie, werkt minister Pronk van VROM met man en macht aan zijn Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening en verschijnt er eind dit jaar ook nog een kabinetsnota over het grondbeleid. Toch is volgens een eerder dit jaar verschenen wetenschappelijke studie (Grondgedachten) van het Instituut voor Maatschappijwetenschappen de 'kennis over het ruimtegebruik in Nederland beperkt'. De vier vorige nota's ruimtelijke ordening besteedden er nauwelijks aandacht aan. (De Volkskrant, 17 oktober 2000)
Evenwichtiger grondbeleid
Minister Pronk kan nog alle kanten op met het grondbeleid. Het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Grondbeleid inventariseert een serie mogelijke aanpassingen in het grondbeleid, maar komt niet met een aanbeveling. De keuze voor deze of gene variant is namelijk een ’politiek vraagstuk’, aldus het eindrapport ’Grond voor Beleid’. (Binnenlands Bestuur, 13 oktober 2000)
BNA wil ‘stalinistische aanpak’ grondgebruik
"Het lijkt misschien wel stalinistisch, maar het ruimtelijke ordeningsbeleid moet veel scherper. Neem de grondexploitatie. De positieve saldi worden zelden ingezet voor de kwaliteit van woningen en openbare ruimte. Wij zeggen: stop de grondwinst in kwaliteitsfondsen". Dat zegt Jan Brouwer, voorzitter van Bond van Nederlandse Architecten BNA. Het standpunt van de bond, maandag aangeboden aan de Rijksbouwmeester Wytze Patijn, noemt grondbeleid de pijler voor kwaliteit van de ruimtelijke ontwikkeling. (Cobouw, 11 oktober 2000)
Melkert: nieuwe grondpolitiek desnoods met het CDA regelen
Voor PvdA-fractieleider Ad Melkert staat het grondbeleid hoog op de agenda. Nieuwe instrumenten moeten beschikbaar zijn voordat de Vijfde Nota voor de Ruimtelijk Ordening tot uitvoering komt. Melkert sluit samenwerking met het CDA niet uit, als met coalitiepartner VVD niet tot overeenstemming gekomen kan worden. Hij zei dit maandag tijdens een gastcollege aan de Katholieke Universiteit Brabant in Tilburg. (AgriHolland Nieuws, 10 oktober 2000)
Architecten: alle grond eerst naar gemeente
Alle grond die van eigenaar wisselt, moet eerst aan de gemeente worden aangeboden. Dit zegt de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) in een scherpe stellingname in de discussie rond de Vijfde nota ruimtelijke ordening. Het voorkeursrecht zal gelden voor heel Nederland. Als onderdeel van een sterk grondbeleid krijgt Nederland zo betere huizen en bedrijfspanden, de juiste infrastructuur en goede openbare ruimte. Verder zal er een Nationaal Ruimtelijk Planbureau moeten komen, een evenknie van de Algemene Rekenkamer, direct gekoppeld aan de minister-president en het departement van Algemene Zaken. Dat kan de eigen richting doorbreken van alle departementen, van provincies en gemeenten die vaak zonder samenhang de ruimtelijke inrichting van Nederland bepalen. De huidige Rijksplanologische Dienst is te zwak. (Cobouw, 10 oktober 2000)
Overheid veroorzaker hoge grondprijzen
Volgens LTO-voorzitter Gerard Doornbos is de overheid de belangrijkste veroorzaker van de stijgende grondprijzen. De overheid is de grootste opkoper en moet haar eigen rol daarom kritsch bezien. De plannen van het kabinet om de winsten op grond bij bestemmingswijziging af te romen worden door als symptoombestrijding bestempeld. (AgriHolland Nieuws, 6 oktober 2000)
Twee markten voor goed grondbeleid
Tot in de jaren tachtig was het kopen en verkopen van grond voor nieuwbouwlocaties een pure overheidsaangelegenheid. Het was een middel om de gewenste ruimtelijke inrichting te verwezenlijken tegen aanvaardbare prijzen voor zowel de boeren die de grond leverden, als voor de gebruikers van nieuwe woningen en bedrijfsgebouwen. Dit veranderde midden jaren tachtig, toen de gemeenten ter compensatie van bezuinigingen meer handelingsvrijheid kregen (de decentralisatie), bijvoorbeeld bij het bepalen van de grondprijzen. Nadat vervolgens de Vinex-locaties in een vroeg stadium bekend werden en projectontwikkelaars onverwacht die grond hadden opgekocht, kwam de handel (speculatie) in grond op gang.Sinds die tijd stapelen de onduidelijkheden op het gebied van het grondbeleid zich op. (Cobouw, 4 oktober 2000)
Dé oplossing voor debat grondpolitiek
Het wetsvoorstel van VNG en Neprom maakt de Wet Voorkeursrecht Gemeenten overbodig, biedt voldoende garantie voor een sterke regiefunctie van de gemeente, het verhalen van alle kosten en het bedwingen van de grondprijzen, aldus Neprom-voorzitter Jan Fokkema (Het Financieele Dagblad, 29 september 2000)
Vergunningsstelsel voor grondexploitatie
Maak een vergunningsstelsel waarmee grondeigenaren kunnen worden gedwongen mee te betalen aan voorzieningen in de wijk. Dat is het idee van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Vereniging van Nederlandse Projectontwikkelingsmaatschappijen (Neprom). Het vergunningsstelsel, dat is ontwikkeld door het Instituut voor Bouwrecht, dient als stok achter de deur. (CoBouw, 23 september 2000) (zie ook Persbericht NEPROM Gemeenten en projectontwikkelaars eens over grondkostenbeleid)
PvdA: grondprijs beteugeld voor behoud landelijk gebied
Om het landelijkgebied open en groen te houden mag de grondprijs niet teveel stijgen. Er moeten maatregelen komen die het onaantrekkelijk maken om landbouwgrond aan te kopen voor woonwijken of industrieterreinenen. (AgriHolland Nieuws, 8 september 2000) (zie ook PvdA Voorstellen over vernieuwing grondbeleid)
Ontwerpbriefadvies SER over grondbeleid voor nieuwe bouwlocaties
Op vrijdag 15 september zal de SER een ontwerpbriefadvies bespreken over enkele vraagstukken van het grondbeleid voor nieuwe bouwlocaties. De ontwerptekst (1) is opgesteld door een werkgroep van de Commissie Ruimtelijke Inrichting en Bereikbaarheid onder voorzitterschap van prof.dr. L.F. van Muiswinkel. (Persbericht SER, 7 september 2000)
PvdA wil grotere greep op grondbeleid
De overheid moet een grotere invloed krijgen op wat er met de grond in Nederland gebeurt. Dat is vooral van belang om er voor te waken dat de zwakke ruimtelijke functies, als natuur en water, niet worden verdrongen door de economisch sterkere rode functies, zoals wonen en werken. (Het Financieele Dagblad, 6 september 2000) (zie ook PvdA Voorstellen over vernieuwing grondbeleid)
Grond wordt te duur voor aanleg groen
De aanleg van groen in nieuwbouwwijken van de grote steden ligt stil, terwijl huizen als paddestoelen uit de grond schieten. De grond is te duur om natuur aan te leggen. Bewoners kunnen daardoor voorlopig niet genieten van het beloofde recreatiegroen. (Trouw, 6 september 2000) (Zie ook: persbericht RIVM Natuurbalans 2000: Stijd om de ruimte bedreigt natuur en landschap; Samenvatting Natuurbalans 2000)
Koppeling grondkosten aan bouwvergunning
De ministers Pronk en Zalm komen in december met hun plannen voor een nieuwe grondpolitiek. Op uitnodiging van de interdepartementale werkgroep presenteren Neprom en VNG al over vier weken een ‘fatsoenlijke regeling’. Hierin wordt gemeenten een aantal mogelijkheden geboden om meebetalen aan voorzieningen af te dwingen. (Cobouw, 23 augustus 2000)
LNV: Nieuwe premieregeling om aankoop landbouwgrond te versnellen
Teneinde haar doelstellingen met betrekking tot de vorming van de ecologische hoofdstructuur (EHS) te halen, stelt het Rijk boeren die bereid zijn land te verkopen ten behoeve van natuurontwikkeling een extra premie van 6000 gulden per hectare in het vooruitzicht. (AgriHolland Nieuws, 21 augustus 2000)
Boer ontvangt premie voor afstaan grond
Het Rijk looft een premie uit voor boeren die hun land inleveren voor natuurontwikkeling. Het nieuwe instrument moet de aanwas van bos- en heidegebied bevorderen. (Het Financieele Dagblad, 21 augustus 2000)
Grondaankoop voor natuur loopt gevaar
De hoge grondprijzen spelen het Rijk parten bij de beoogde uitbreiding van het natuurareaal. Door een ruimer budget blijven de aankopen nog op peil. (Het Financieele Dagbald, 12 augustus 2000)
Pleidooi voor regionaal grondbeleid
Gemeenten opereren bij gronduitgifte veel te veel op eigen houtje en laten zich uitspelen. Regionale samenwerking in gronduitgifte is een must, menen Piet Pellenbarg, hoogleraar economische geografie en P.R.A. Terpstra, universitair hoofddocent, aan de universiteit van Groningen. Niet alleen brengt dat meer geld op, belangrijker nog is dat gemeenten onderling afstemmen waar welke vormen van bedrijvigheid het meest gewenst zijn. Nu is gemeentelijke gronduitgifte nog veelal een kwestie van 'ieder voor zich'. Dat leidt tot ongewenste maatschappelijke effecten. Gemeenten met relatief veel arbeidsaanbod halen bijvoorbeeld arbeidsextensieve bedrijvigheid binnen. Het gaat vaak om bedrijven in bijvoorbeeld logistiek of distributie die met hun enorme hallen (in de wandeling vaak 'schoenendozen' genoemd) ruimte vreten en daardoor voor langere termijn de stedelijke ontwikkeling blokkeren. Beter is om in regionaal verband de beste plek voor dergelijke vormen van bedrijvigheid te bepalen. (Binnenlands Bestuur, 11 augustus 2000)
Grondbedrijven laten geld liggen bij uitgifte bedrijventerrein
Gemeenten laten jaarlijks tientallen miljoenen guldens glippen bij de grondverkoop voor bedrijfsterreinen. De inkomsten uit verkoop van bedrijfsgrond zouden zeker tien à twintig procent meer kunnen opbrengen. Harde cijfers over de totaal-opbrengst van gemeentelijke bedrijfsterreinverkoop zijn bij CBS noch de Vereniging van gemeentelijke grondbedrijven voorhanden. De meterprijzen variëren per regio en sector enorm, van enkele tientjes tot 350 gulden. Bij een gewogen gemiddelde meterprijs van 100 gulden en een uitgifte van 1500 hectare per jaar, zou die bruto-opbrengst wel eens rond de anderhalf miljard kunnen liggen. Een meeropbrengst van honderden miljoenen is dus niet ondenkbaar. (Binnenlands bestuur, 11 augustus 2000)
Stagnatie grondaankoop rond grote steden
De aankoop van grond voor natuur- en recreatiegebied rond grote steden is afgelopen jaar gestagneerd. (AgriHolland Nieuws, 31 juli 2000)
Prijzen tuinbouwgrond stijgen door schaarste en onduidelijkheid herstructurering
Uit cijfers van NVM Agrarisch Onroerend Goed over de eerste zes maanden van dit jaar blijkt dat courante tuinbouwbedrijven in intensieve glastuinbouwgebieden zestig tot tachtig gulden per m2 opleveren. In andere tuinbouwgebieden is dat twintig tot dertig gulden per m2. (AgriHolland Nieuws, 18 juli 2000)
Nieuw huis lucratief voor alle partijen
Tijdens het bouwproces van een nieuw huis ontstaat op verschillende momenten overwaarde, zowel op de grond als op het huis zelf. Ook de koper kan direct rekenen op een waardevermeerdering. Staatssecretaris Remkes wil met grondbeleid en bijbouwen van bijna een miljoen huizen de overwaarde aanpakken. (Cobouw, 27 juni 2000)
Eindhoven boert goed met Vinex-locatie Meerhoven
De Vinex-locatie Meerhoven brengt de gemeente Eindhoven vele miljoenen guldens meer op dan aanvankelijk werd verwacht. Ging Eindhoven bij de planontwikkeling nog uit van een mogelijk exploitatietekort, nu denkt de gemeente aan het einde van de rit ruim 43 miljoen gulden aan de bouwlocatie over te houden. De exploitatieherziening is volgens verantwoordelijk wethouder F.Backhuis volledig toe te schrijven aan de hogere opbrengst bij de gronduitgifte. (Cobouw, 23 juni 2000)
'Gemeenten drijven zelf grondprijzen op'
De hoge grondprijzen voor nieuwbouwwoningen worden vooral door de gemeenten veroorzaakt. Die verkopen de bouwrijp gemaakte grond gemiddeld voor tien maal de prijs waarvoor de grond is gekocht. Dat zint Johan Remkes, staatssecretaris van volkshuisvesting, in het geheel niet. (Haagsche Courant, 21 juni 2000)
Wijziging Wet voorkeursrecht gemeenten van de baan
Minister Pronk heeft het wetsvoorstel voor de wijziging van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) ingetrokken. Dat schrijft de minister vandaag in een brief aan de Eerste en Tweede Kamer. De Wvg geeft gemeenten de mogelijkheid een voorkeursrecht te vestigen op gronden waar het huidige gebruik afwijkt van de bestemming in het bestemmingsplan. De eigenaar van de grond moet deze bij verkoop dan eerst aan de gemeente aanbieden. De werkingssfeer van de wet, die medio jaren '80 van kracht is geworden, is in 1996 aanzienlijk uitgebreid. Tot die tijd kon de wet alleen worden toegepast door gemeenten met stadsvernieuwingsgebieden, daarna door gemeenten met een uitbreidingslocatie. (Persbericht VROM, 14 juni 2000)
Breda verklaart oorlog aan projectontwikkelaars
De gemeente Breda verklaart projectontwikkelaars de oorlog die tegen hoge prijzen grond hebben gekocht en vervolgens met bouwclaims de gemeente tot zakendoen dwingen. Breda weigert nog langer hieraan mee te werken en wijst deze ontwikkelaars voortaan de deur. (Cobouw, 14 juni 2000)
Grondprijzen in Helmond fors omhoog
Hoewel de Helmondse gemeenteraad vorig jaar al de nodige bezwaren uitte, wil het college van burgemeester en wethouders de grondprijzen voor het tweede opeenvolgende jaar flink verhogen. In de binnenstad gaat het om een verhoging van 36 procent. (Eindhovens Dagblad, 10 mei 2000)
Voorkeursrecht Gemeenten na acht weken verlopen
Wanneer een gemeente niet binnen acht weken schriftelijk bevestigd heeft in te gaan op een aanbod tot verkoop van grond, dan mag de grondeigenaar deze grond aan derden verkopen. (AgriHolland Nieuws, 8 mei 2000)
Anti-speculatiebeding levert Utrecht 7 ton op
Toepassing van het anti-speculatiebeding voor nieuwbouwwoningen heeft de gemeente Utrecht vorig jaar een bedrag opgeleverd van ruim 7 ton. Dat geld wordt via uiteenlopende subsidies beschikbaar gesteld aan projecten op het gebied van het wonen. (Utrechts Nieuwsblad, 8 mei 2000)
Verhogen erfpacht mag
De gemeente kan doorgaan met de verhoging van de erfpacht. Wel moeten taxaties nader worden onderbouwd. Zo legt het Gemeentelijk Grondbedrijf Amsterdam een vonnis van de Amsterdamse rechtbank uit, die de taxaties afkeurde. (Parool, 4 mei 2000)
Rechter wijst taxaties bij erfpacht in Amsterdam af
De taxatierapporten voor de vaststelling van de erfpachtsom van een groep Amsterdamse erfpachters voldoen niet aan de maatstaven. Ze zijn vaag, onduidelijk en niet controleerbaar. Dat stelde de rechtbank woensdag in een door de gemeente Amsterdam aangespannen procedure tegen 14 eigenaren die weigerden een nieuwe erfpachtakte te ondertekenen. (Het Financieele Dagblad, 4 mei 2000)
Eerst ‘n jaar wonen, dan verkopen
Het antispeculatiebeding wordt in Wijk bij Duurstede aangescherpt. Kopers van nieuwbouwwoningen moeten het gekochte huis het eerste jaar zelf bewonen. Doen zij dit niet, dan moeten zij een boete van honderdduizend gulden aan de gemeente betalen. De gemeenteraad moet de nieuwe regeling nog goedkeuren. (Utrechts Nieuwsblad, 2 mei 2000)
Grondverwerving begint op stratego te lijken
Grondbedrijven snakken naar een reparatie van de Wet voorkeursrecht gemeenten en doen hierbij een dringend beroep op de minister. Tijdens de jaarvergadering van de Nederlandse Vereniging van Grondbedrijven gisteren in Ede bleek weinig vertrouwen dat juridische uitspraken afdoende zouden zijn om constructies te voorkomen. (Cobouw, 20 april 2000)
Jorritsma: grond te duur voor landbouw
Het gebruik van Nederlandse grond voor landbouwtoepassingen is veel te duur. Door landbouwgrond niet voor woningbouw en bedrijventerreinen beschikbaar te stellen betaalt de Nederlandse burger een miljardenrekening. (AgriHolland Nieuws, 18 april 2000)
Amsterdam haalt recordopbrengst uit grondverkoop
De gemeente Amsterdam boekt een recordwinst van 250 mln bij de uitgifte van bouwpercelen. De meevaller komt volgend jaar beschikbaar. Het geld wordt besteed aan bouwprojecten die niet kostendekkend zijn. (Het Financieele Dagblad, 17 april 2000)
Rijk weigert langer grond goedkoop te verkopen
Het Rijk stopt met de verkoop van agrarische gronden tegen lage prijzen. In het kader van de toekomstige ruimteclaims en een actiever grondbeleid van de overheid, vindt staatssecretaris Bos van Financiën het onverantwoord langer land te verkopen aan pachters. (Cobouw, 14 april 2000)
Neprom wil regeling voor bijdrage aan voorzieningen
De projectontwikkelaars verenigd in de Neprom vinden dat er een wettelijke regeling moet komen, waarin wordt vastgelegd welke kosten voor openbare voorzieningen kunnen worden verhaald op marktpartijen. Voorzitter Hoefsloot verwacht dat zo’n wettelijk kader een dempende werking kan hebben op de grondprijzen. (Cobouw, 13 april 2000) (zie ook Persbericht NEPROM Ontwikkelaars dragen fors bij aan nieuwe bouwlocaties; inleiding drs. G.H. Hoefsloot, Voorzitter NEPROM. Projectontwikkelaars als co-makers van Nederland)
Het instrument geslepen
VROM-raad in jongste advies "Het instrument geslepen": Nieuwe WRO en beter grondbeleid moeten ruimtelijke-ordeningsbeleid slagvaardiger maken. Ingewikkelde procedures en de decentrale opzet van de huidige Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) staan een slagvaardig ruimtelijke-ordeningsbeleid in Nederland in de weg. De procedures moeten in samenhang worden aangepast aan de eisen van de tijd en de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de diverse bestuurslagen moet worden herzien.
Indicatieve planvorming moet in ere worden hersteld. Voor het lokaal niveau is een stelsel van een verplicht structuurplan en facultatief een bestemmingsplan of een beheersverordening te verkiezen boven een verplicht bestemmingsplan voor het gehele gemeentelijke grondgebied. Op het punt van het grondbeleid is een betere verdeling van kosten en baten van publieke voorzieningen noodzakelijk. (Persbericht VROMRAAD, 4 april 2000) (zie ook
Het instrument geslepen)
Utrecht smacht naar reparatiewetje voorkeursrecht
Utrecht smacht naar het reparatiewetje van minister Pronk, dat het omzeilen van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) onmogelijk moet maken. De gemeente heeft deze week weliswaar in hoger beroep de geruchtmakende Oostveen-affaire gewonnen, maar vreest zonder aanpassing van de wet nog veel tijd en geld te moeten verspillen aan gerechtelijke procedures. De verwachting is dat speculanten steeds andere constructies zullen bedenken om geld te verdienen aan grondtransacties op Vinex-locaties. (Cobouw, 1 april 2000)
Exploitatie bouwgrond waar goudmijntje
De exploitatie van bouwgrond is de afgelopen jaren voor veel gemeenten een goudmijn geworden. Onder de invloed van marktwerking is de aankoop van grond weliswaar fors duurder geworden, maar de uitgifteprijs van bouwrijpe grond is doorgaans nog sterker gestegen. (Binnenlands Bestuur, 31 maart 2000)
Hof vernietigt gronddeal Oostveen in Leidsche Rijn
Het gerechtshof in Amsterdam heeft de overeenkomsten vernietigd die projectontwikkelaar Oostveen, agrariër De Bruijn en Van der Vorm Vastgoed sloten voor de bouw van achttien woningen op de Utrechtse Vinex-locatie Leidsche Rijn. (Cobouw, 31 maart 2000)
Bouwkavels voor hoogste bieder
De gemeente Enschede gaat een kwart van alle bouwkavels gunnen aan de hoogste bieder. Op jaarbasis gaat het om ongeveer vijftig woningen. Het gemeentebestuur wil met de maatregel meer mensen met hogere inkomens binnen haar gemeentegrens houden. Bovendien hoopt Enschede meer mensen met een hoger inkomen van buiten de stad aan te trekken. (Cobouw, 30 maart 2000)
Utrecht gaat gevecht aan met speculant
Utrecht voert vermoedelijk nog deze zomer een nieuw anti-speculatiebeding in. Gedacht wordt aan een boeteclausule voor nieuwbouwwoningen tot maximaal vijf ton. Wanneer die binnen vijf jaar worden doorverkocht, moet een deel van de winst worden afgedragen. (Utrechts Nieuwsblad, 4 januari 2000)
Wet voorkeursrecht voor advies naar Raad van State
De Raad van State buigt zich de komende weken over een wijziging van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg). De ministerraad is hetvrijdag eens geworden over een aanpassing die de regierol van gemeenten op bouwlocaties moet versterken (Cobouw, 21 december 1999)
Grond voor natuur versneld aankopen
De overheid moet gronden, die zijn bestemd voor natuurreservaten en natuurontwikkeling, versneld aankopen. Tegelijk moeten agrariërs door financiële en fiscale voordelen worden gestimuleerd hun grond te verkopen. (Trouw, 11 december 1999)
Onteigenen voor natuur moet kunnen
De ontwikkeling van nieuwe natuurgebieden moet een vaste plaats krijgen in plannen voor nieuwe woonwijken, bedrijventerreinen en infrastructuur. Gemeenten en provincies moeten daarvoor ook gronden kunnen onteigenen. Dat zegt het Nationaal Groenfonds in een deze week gepresenteerde nota 'Van Confrontatie naar Symbiose'. (Binnenlands Bestuur, 3 december 1999)
Werkgroep Grondbeleid wil 'harde feiten'
Geef uw visie op grondbeleid van de overheid, in een artikel van niet meer dan tweeduizend woorden. Met advertenties in Cobouw, Staatscourant, Agrarisch Dagblad en Financieele Dagblad. Hiertoe roept de interdepartementale werkgroep Grondbeleid deskundigen hiertoe op. De werkgroep wil zoveel mogelijk 'kennis van buiten de departementen' aanboren. 'Er wordt veel over dit onderwerp geroepen en geschreven, we willen nu graag de harde feiten en argumenten horen', aldus een woordvoerder van de werkgroep. (Binnenlands Bestuur, 3 december 1999)
Nyfer bepleit extra heffing op bouw
Het Rijk zou een nieuwe extra belasting moeten invoeren op nieuwbouwhuizen. Daarmee kan Den Haag voorkomen dat speculanten, projectontwikkelaars en soms ook gemeenten profiteren van excessieve grondwaardestijgingen. Die kunnen optreden doordat een perceel opeens van wettelijke bestemming verandert. Het advies is afkomstig van onderzoeksinstituut Nyfer in het gisteren gepubliceerde rapport Grip op de grond. (Cobouw, 3 december 1999).
Nieuwe rijksheffing oplossing voor ondoelmatig en onrechtvaardig grondbeleid
In de vandaag gepubliceerde brochure Grip op de grond presenteert NYFER het plan om een nieuwe rijksheffing in te voeren als oplossing voor de problematiek op de grondmarkt. Een heffing die een aanzienlijk deel van de grondwaardestijging teruggeeft aan de gemeenschap. (Persbericht Nyfer, 1 december 1999)
Ton boete voor snelle verkoop nieuwbouwhuis
De gemeente Heerenveen gaat 100.000 gulden boete eisen als particulieren hun nieuwbouwhuis binnen drie jaar verkopen. Hiermee hoopt de gemeente speculanten buiten de deur te houden. ,,Wij houden er niet van als particulieren in hun uppie projectontwikkelaartje gaan spelen'', meent wethouder K. Feenstra. (ANP, 24 november 1999)
'Huizenzoeker buiten spel'
De PvdA-Kamerleden Duivesteijn en Van Zuijlen dienen bij de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) een klacht in over kartelvorming in de woningbouw. Daarmee willen ze de eenvormigheid van de woningen op Vinex-locaties en de te hoge prijzen aan de kaak stellen (De Gelderlander, 17 november 1999)
Snelle reparatie Voorkeursrecht
Minister Pronk van VROM komt binnen drie weken met een voorstel om de Wet voorkeursrecht gemeenten te repareren. Om geen tijd te verliezen heeft hij speciaal ontheffing voor de gebruikelijke procedure bij minister-president Kok gevraagd. (Cobouw, 17 november 1999)
Pronk houdt bouwgrenzen vaag in verband met speculatie
Om te voorkomen dat er wordt gespeculeerd met grond, zal minister Pronk (VROM) in de Vijfde Nota ruimtelijke ordening niet precies aangeven waar er nog mag worden gebouwd. Hij beperkt zich tot globale beschrijvingen van gebieden waar nog wel huizen en bedrijven mogen komen, waar helemaal niet meer, en waar sporadisch. (AgriHolland, 16 november 1999)
VVD bezorgd om aanpak speculatie rond infra
De VVD-fractie in de Tweede Kamer maakt zich zorgen over plannen van minister Netelenbos (Verkeer) om ‘onevenredige’ winsten op onroerend goed in de buurt van nieuwe infrastructuur af te romen. Dat blijkt uit een lijstje met schriftelijke vragen dat VVD-Kamerlid Verbugt heeft gestuurd naar de bewindsvrouw. (Cobouw, 9 november 1999)
Bouwgrond hoort in handen overheid
Volgens de bouwondernemers drijven gemeenten de prijs van grond op, niet de speculanten. Volgens Marijke van Hees (PvdA Kenniscentrum Ruimte en Milieu) vergeten zij dat projectontwikkelaars de winst in eigen zak steken, terwijl gemeenten de winst gebruiken voor de gemeenschap. (gepubliceerd in de Volkskrant, 6 november 1999)
AVBB: bouwers en ontwikkelaars drijven grondprijs niet op
Bouwbedrijven en vastgoedontwikkelaars maken niet als enige winst bij de ontwikkeling van bouwprojecten. Andere partijen in het bouwproces maken evenveel winst, of procentueel gezien nog meer, zoals gemeenten. (Cobouw, 4 november 1999)
''Pronk te laat met maatregel tegen grondspeculatie''
Minister Pronk is al te laat met maatregelen tegen grondspeculatie. Dat zegt E. Bomhoff, hoogleraar economie en directeur van het onderzoeksbureau Nyfer van Universiteit Nijenrode. Hij is adviseur van diverse ministeries inzake grondpolitiek. (Volkskrant, 4 november 1999)
Vinex-wijk is een vette melkkoe
Projectontwikkelaars en gemeenten maken miljoenenwinsten in de zogeheten Vinex-wijken. Die 'ongewoon hoge winsten' - vooral te danken aan de overspannen woningmarkt in de Randstad - worden niet gebruikt voor kwalitatief betere nieuwbouw. Winsten van tienduizenden guldens per huis, bovenop de normale winstmarges, verdwijnen in de zakken van bouwers of in de algemene middelen van de bouwgemeentes. (Utrechts Nieuwsblad, 4 november 1999)
Harde aanpak speculatie met grond
De PvdA wil grondspeculanten met terugwerkende kracht aanpakken. De overheid moet grond waarmee is gehandeld makkelijker en tegen een lagere prijs dan de marktwaarde in handen kunnen krijgen. ,,Iedere speculant moet nu al weten dat hij later het lid op de neus krijgt'', zegt PvdA'er Duivesteijn. (Trouw, 3 november 1999)
Heffing bij speculatie met grond Minister wil woekerwinst afpakken
Minister Netelenbos wil de speculatie met grond tegengaan door een heffing op de winsten in te voeren. Als grondprijzen stijgen doordat de overheid spoorwegen of autowegen over bepaalde gebieden wil aanleggen, wil de minister van Verkeer en Waterstaat meedelen in de extra opbrengst. (Parool, 2 november 1999)
Neprom corrigeert negatieve beeldvorming bij regeringspartijen
Persbericht NEPROM, 2 november 1999.
Kabinet in geweer tegen grondspeculant
Het kabinet wapent zich tegen grondspeculanten. Voorstellen voor nieuwe grondpolitiek komen tegelijk met de Vijfde Nota ruimtelijke ordening, waarin minister Pronk van Ruimtelijke Ordening vastlegt waar in de toekomst mag worden gebouwd. (Volkskrant, 2 november 1999)
Elf nieuwe interdepartmentale beleidsonderzoeken
Dit najaar starten elf nieuwe Interdepartementale Beleidsonderzoeken (IBO’s) naar onder andere energiesubsidies, het grondbeleid en de Wet voorziening gehandicapten. Met de IBO’s wordt onderzocht of het beleid efficiënt en is en wordt bezien welke verbetering mogelijk zijn. (Persbericht Ministerie van Financiën, 1 november 1999)
Paal en perk aan grondspeculatie
Minister Pronk (Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer) wil een eind maken aan grondspeculatie op plekken die de overheid aanwijst voor grote bouwactiviteiten. Naast de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening, waaraan op dit moment in Den Haag hard wordt gewerkt, komt daarom nog een speciale nota, waarin het grondbeleid voor de komende jaren wordt geregeld. (Rotterdams Dagblad, 28 oktober 1999)
'Koop grond voor een klapper'
Het kabinet wil grondspeculatie tegengaan om greep op de woningbouw te houden. Kan dat? Beleggers, kleine en grote, hebben de laatste jaren op strategische plaatsen grond gekocht. Met winstoogmerk, niet om de overheid te helpen. (NRC, 22 oktober 1999)
Milieubeweging wil heffing op bebouwen open ruimte
Natuur- en milieuorganisaties willen dat projectontwikkelaars een heffing betalen op het bebouwen van 'groene en blauwe grond', zodat de open ruimte haar prijs krijgt. Hetzelfde geldt als delen van groene ruimten of watergebieden nodig zijn voor nieuwe infrastructuur. De heffing zou ten minste het verschil moeten dekken in de prijs van agrarische grond en bouwgrond. (Cobouw, 14 oktober 1999)
Natuur- en milieuorganisaties presenteren uitgangspunten voor ruimtelijke inrichting
Gezamenlijk persbericht van Stichting Natuur en Milieu, Vereniging Milieudefensie en de 12 provinciale Milieufederaties, 13 oktober 1999.
Kabinet onderzoekt grondproblematiek
Het kabinet gaat een Interdepartementaal Beleidsonderzoek starten naar de huidige werking van de grondmarkt en het grondbeleid. Dit schrijft minister Gerrit Zalm (Financiën) in antwoord op Kamervragen over de voorgenomen overname van Bouwfonds door ABN Amro. (Cobouw, 9 oktober 1999)
Milieudefensie in actie tegen stedenbouw
Milieudefensie gaat actie voeren tegen alle nieuwe woningbouwlocaties en vóór de invoer van een nieuwe grondpolitiek. Een ander actiepunt is dat niet alleen boeren en projectontwikkelaars, maar ook gemeenten en provincies belasting moeten betalen over het financiële voordeel dat ontstaat bij het omzetten van landbouwgrond in bouwgrond. (Volkskrant, 28 september 1999) (zie ook website Vereniging Milieudefensie Trek de Groene Grens)
PvdA wil enorme stijging grondprijzen indammen
PvdA en GroenLinks willen dat het kabinet maatregelen neemt tegen de spectaculaire stijging van de grondprijzen in Nederland. (Telegraaf, 23 september 1999)
Grondpolitiek toetssteen bestaansrecht Paars
Vandaag beleeft Paars zijn zesde Prinsjesdag. De coalitie van sociaal-democraten en liberalen is nu vijf jaar aan de macht. Er is veel totstand gebracht meent hoogleraar economie Eduard Bomhoff. Hij wijst in deze economische rondgang op Prinsjesdag op de vruchten van het flexibeler maken van de arbeidsmarkt voor de werkgelegenheid. Bovendien hebben Kok en Melkert de PvdA op een juiste wijze gemoderniseerd en zo de sociaal-democraten rijp gemaakt voor een succesvol huwelijk met de liberalen. Maar: er is nog wel werk aan de winkel voor Paars, wil het ook in de komende jaren zijn bestaansrecht bewijzen. De uitvoering van de Bijstandswet is zo'n onderwerp. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de wet moet snel volledigbij de gemeenten komen te liggen. En van de grondpolitiek moet Paars snel serieus werk maken. Het is van de gekke dat private eigenaren het honderdvoudige van de waarde voor hun grond krijgen, als die grond nodig is voor publieke zaken, zo betoogt de schrijver. (Utrechts Nieuwsblad, 21 september 1999)
Neprom heeft behoefte aan een evenwichtige discussie over het grondbeleid
Persbericht NEPROM, 13 september 1999.
'Gemeente biedt burger te weinig voor grond'
VINEX-gemeenten krijgen steeds vaker te maken met particulieren die hun grond niet willen verkopen, maar zelf exploiteren in samenwerking met projectontwikkelaars. De wet Voorkeursrecht Gemeenten (WVG) staat deze zelfrealisatie toe. Maar als dit middels een economische eigendomsoverdracht aan een projectontwikkelaar gebeurt, wordt volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten de wet omzeild. Verschillende lagere rechters hebben de 'joint-venture'-constructie goedgekeurd, maar andere rechtbanken juist weer niet. Sindsdien is de verwarring groot. (Telegraaf, 7 september 1999)
Actief grondbeleid Rijk leidt tot prijsopdrijving
Het Centraal Planbureau (CPB) ziet niets in een actief grondbeleid van de centrale overheid. Alleen in het uiterste geval moet de overheid zelf overgaan tot vroegtijdig aankopen van grond. M. Canoy, hoofd regulering & marktwerking van het CPB, voorspelt echter dat een dergelijk beleid de toch al hoge prijzen verder opstuwt (Cobouw, 31 augustus 1999)
Neprom wil analyse grondproblematiek
De projectontwikkelaars vinden dat minister Pronk niet overhaast moet ingrijpen in de grondpolitiek. Voorzitter G. Hoefsloot en directeur C. Oude Veldhuis van de koepelorganisatie Neprom willen eerst een grondige analyse, waarbij onder meer wordt gekeken naar de extreem hoge grondprijzen op nieuwbouwlocaties. Daarbij moet ook de vraag aan de orde komen waar de winsten terechtkomen. Verder moet worden bezien hoe de optimale regie op een bouwlocatie er uit ziet. Alle betrokken partijen zouden daar aan moeten deelnemen. (Cobouw, 28 augustus 1999)
Pronk werkt aan plan voor grondheffing
Minister Pronk van VROM werkt aan nieuwe plannen voor een heffing op grond in nieuwbouwwijken die in handen is van particulieren. De belasting is bedoeld als bijdrage aan de kosten van publieke voorzieningen als parken, ontsluitingswegen en scholen. (Cobouw, 26 augustus 1999)
Grondbezitter is gemeente steeds vaker te slim af
De wet Voorkeursrecht Gemeenten, die grondspeculatie moet voorkomen, wordt steeds vaker omzeild. Slimme boeren, makelaars of projectontwikkelaars richten hiervoor een 'joint-venture' op en exploiteren de grond in eigen beheer. In zeker zes recente gevallen werden enkele gemeenten die daartegen ageerden, door de rechter in het ongelijk gesteld. (Telegraaf, 9 augustus 1999)
'Wet voorkeursrecht te ruim'
Utrecht is beducht voor grote vertraging en prijsopdrijving bij nieuwbouw nu de rechter het voorkeursrecht voor de aankoop van grond heeft afgewezen (NRC, 6 augustus 1999)
Neprom: nieuwe regelgeving voor ingrijpen in grondmarkt is overbodig
Persbericht NEPROM, 20 mei 1999.
Pronk wil woekerwinst bouwgrond aanpakken
Minister Pronk (VROM) zint op maatregelen om woekerwinsten van speculanten bij de verkoop van bouwgrond aan te pakken. Het is de PvdA-bewindsman een doorn in het oog dat grondspeculanten grote winsten opstrijken waardoor bijvoorbeeld burgers uiteindelijk veel meer moeten betalen voor een koophuis. (Telegraaf, 16 april 1999)
Half procent oppervlakte Nederland taboe voor speculant
Gemeenten hebben en masse claims gelegd op grond die mogelijk voor woningbouw of bedrijfsvestiging zal worden aangewezen. Een kwart van alle gemeenten heeft tussen juli 1996 en mei 1998 gebruik gemaakt van de Wet Voorkeursrecht Gemeenten; 365 lappen grond (15.500 percelen) zijn op die manier uit de handen van speculanten en projectontwikkelaars gehouden - 0,6 procent van de oppervlakte van Nederland. (Binnenlands Bestuur, 26 februari 1999)
Overheidsingrijpen op de grondmarkt kan beter
Persbericht CPB, 25 februari 1999.
 
Achtergrondartikelen
 De grondmarkt, een lappendeken
Themanummer Tijdschrift voor de Volkshuisvesting 2000 4/5.
Grond voor beleid: over grondpolitiek in de nieuwe eeuw
(Door Peter Noordanus en Gerard Beukema) Door de explosieve stijging van de grondprijzen is er weer volop aandacht voor het thema grondbeleid. Een belangrijke oorzaak van de stijgende grondprijzen ligt bij door de overheid geïnitieerde bestemmingswijzigingen. De toevallige bezitter van de (veelal agrarische) grond krijgt de waardestijging in klinkende munt in de schoot geworpen. Ook de aangekondigde verschijning van de Vijfde Nota over de Ruimtelijke Ordening werpt zijn schaduwen vooruit. Het is daarom niet toevallig dat er recent een groot aantal publicaties over dit onderwerp is verschenen. Ook op de politieke agenda is er na een lange time-out weer aandacht voor het grondbeleid. Toch wordt er in politieke kringen zeer omzichtig geopereerd, ferme inhoudelijke beleidsuitspraken vallen nog niet op te tekenen en ministers en parlementariërs zijn, met een enkele uitzondering, ongekend omfloerst in hun woordgebruik wanneer het onderwerp ter sprake komt. (Socialisme & Democratie , nr. 3, 2000)
 
Nota's, rapporten, adviezen
Kwaliteit in ontwikkeling: uitwerking stedelijke netwerken, contouren en instrumente
VROMRAAD, 29 oktober 2001. Vervolgadvies over de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening.
Nota Grondbeleid
VROM, 11 januari 2001.
Nota Grondbeleid - Factsheet (Word-document)
VROM, 15 december 2000.
Nota Grondbeleid
PvdA, 5 september 2000. Voorstellen over vernieuwing grondbeleid.
Het instrument geslepen
VROMRAAD, 23 maart 2000. Advies over Instrumentarium Ruimtelijke Ordening inclusief grondbeleid.
Grondbeleid voor groene functies
Raad voor het Landelijk gebied, 7 december 1999. Advies over een gericht grondbeleid voor de realisering van de ruimtelijke doelstellingen voor groene functies.
Grondexploitatieheffing
VROMRAAD, 29 april 1997.
 
Projecten en programma's
 
Toespraken
Nota Grondbeleid: grond onder de voeten van de Vijfde Nota
Toespraak Staatssecretaris Remkes (VROM) bij de presentatie van de Nota Grondbeleid op 31 januari 2001.
 
Actoren
AVBB
Algemeen Verbond Bouwbedrijf.
IBR
Instituut voor Bouwrecht.
Kenniscentrum Wet voorkeursrecht gemeenten
Kenniscentrum sectie Geo-informatie en Grondbeleid van de afdeling Geodesie van de Technische Universiteit Delft.
Ministerie van Financien
Ministerie van Financiën.
Ministerie van VROM
Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.
NEPROM
Vereniging van Nederlandse Projektontwikkeling Maatschappijen.
Sectie Geo-informatie en Grondbeleid
Faculteit Geodesie, Technische Universiteit Delft.
VVG
Vereniging van Grondbedrijven.
 
Agenda 
Actualiteiten grondbeleid
Congres Kluwer (19 december 2001).
Beheer van de groene open ruimte
Debatten SBO (10 oktober 2001). Nationale debat over beheer van de groene open ruimte.
Wet voorkeursrecht gemeenten uitbreiden en verbeteren
Studiemiddag Nirov (19 juni 2001).
Grondzaken in juridisch perspectief
Congres CKC (26 april 2001).
Van Vijfde Nota naar Groene Grens
Debat Milieudefensie (11 april 2001). Discussieavond over grondpolitiek in Nederland en de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening, ter gelegenheid van de presentatie van het boek 'De Groene Grens, zes notities bij grondpolitiek in Nederland'.
De Wet voorkeursrecht gemeenten en stedelijke vernieuwing
Studiemiddag afdeling Geodesie, TU Delft (20 februari 2001).
Grondbeleid
Debat NIROV (21 februari 2001).
Wet Voorkeursrecht Gemeenten op de schop
Congres CKC (13 april 2000).
'Terug op de politieke agenda: Grondpolitiek'
Verslag Workshop Kennisfestival (19 februari 2000, Nijmegen).
Grondbeleidcyclus
Workshops SBO (8, 15 en 22 februari 2000).
'Grondbeleid voor de Groene Ruimte'
Seminar van het NIROV Netwerk Landelijk Gebied (3 februari 2000, Den Haag).
Het grond congres 2000
Congres SBO (29 en 30 maart 2000).
 
Overig
Achtergrondinformatie
Tijdschrift van de Vereniging van Grondbedrijven.
Landbouwgrond
Dossiers AgriHolland.